Бизнесда триллионлар ва ходимларда миллиардлар. Солиқ қўмитаси 2026 йил бошидаги қарздорлик ҳолатини очиқлади

Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистон Солиқ қўмитаси 2025 йил ва 2026 йил бошидаги қарздорлик ҳолатининг батафсил таҳлилини тақдим этди. Маълумотлар шуни кўрсатадики, ишлаб чиқариш ва қурилиш гигантлари томонидан ҳам, турли ташкилотларнинг 457 609 нафар шахсий ер ва мулк солиқлари бўйича қарзлари бўлган ходимлари томонидан ҳам жиддий молиявий мажбуриятлар мавжуд.

Энг оғир вазият қурилиш соҳасида қайд этилган бўлиб, соҳанинг умумий қарздорлиги 1,3 триллион сўмга етган. Жорий йил бошида республикада 1 минг 243 та қурилиш ташкилоти бўлиб, уларнинг ҳар бирининг қарздорлиги 100 миллион сўмдан ошган. Шу билан бирга, жами маблағнинг қарийб 40 фоизи - 522,5 миллиард сўм - атиги ўнта йирик қурувчига тўғри келади:

• Tash Building — 107 миллиар сўм;
• Ko’prikqurilish — 81,9 миллиар сўм;
• Aziya Invest Favorit — 73,7 миллиард сўм;
• Avtosanoat-Injiniring — 63,4 миллиард сўм;
• Tamirlash Qurish Servis — 50,4 миллиард сўм;
• Yorqin Sadaf Fasli — 40,8 миллиард сўм;
• DM AJ BK NATEK — 32,7 миллиард сўм;
• Agro Asia Trade Servis — 31,5 миллиард сўм;
• Grand Road Tashkent — 22,8 миллиард сўм;
• Obod-Dastur-Qurilish — 18,3 миллиард сўм.

Қурилишда қарздорлик бўйича географик етакчилар Тошкент (492,2 миллиард сўм), Тошкент вилояти (125,9 миллиард) ва Андижон вилояти (124,6 миллиард) бўлди.

Ишлаб чиқариш соҳасида ҳам умумий қарздорлик 1,3 триллион сўмдан ошган бўлиб, унинг 354,5 миллиард сўми энг йирик 10 та корхона ҳиссасига тўғри келади. Ҳудудлар кесимида саноат қарзлари бўйича Андижон вилояти 305,6 миллиард сўм кўрсаткич билан етакчилик қилмоқда.

Корпоратив қарзлар билан бир қаторда, корхоналар ходимлари бўлган жисмоний шахсларнинг шахсий солиқлари бўйича сезиларли қарздорлик қайд этилди. Жами 457 мингдан ортиқ ходимнинг бюджетга 462,5 миллиард сўм қарзи мавжуд бўлиб, шундан 295,7 миллиард сўми ер солиғи, 166,8 миллиард сўми мол-мулк солиғига тўғри келади. Қарздорликнинг асосий қисми тижорат тузилмалари ходимларига (346 миллиард сўм), бюджет ташкилотлари ходимларига 97,7 миллиард сўм, нодавлат нотижорат ташкилотлари ходимларига 18,8 миллиард сўм тўғри келади.

Тижорат соҳаси тармоқлари кесимида энг кўп қарздорлик қишлоқ, ўрмон ва балиқ хўжалиги (86,2 млрд сўм), саноат (71,4 млрд сўм), қурилиш (58 млрд сўм) ва савдо (53,9 млрд сўм) ходимларида қайд этилган. Транспорт соҳасида ходимларнинг қарздорлиги 15,3 миллиард сўмни, АТ ва алоқа соҳасида эса 4,2 миллиард сўмни ташкил этган. Эътиборлиси, ходимларининг жисмоний шахслардан олинадиган солиқлар бўйича жами қарздорлиги энг юқори бўлган ташкилотлар учлигига "Темирйўлинфратузилма" АЖ (2,1 млрд сўм), "Навоий кон-металлургия комбинати" АЖ (1,9 млрд сўм) ва "Ҳудудгазтаъминот" АЖ (1,8 млрд сўм) кирган.