Загрузка
Загрузка
Ўзбекистон иссиқхона бозорини Туркманистонга бериб қўйиши мумкин, аммо вазиятни  қутқариб қолиш  имкони бор
Иқтисод

Ўзбекистон иссиқхона бозорини Туркманистонга бериб қўйиши мумкин, аммо вазиятни қутқариб қолиш имкони бор

61
Загрузка

Ўзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz. Таҳлилчилар Ўзбекистонда иссиқхона бизнесини ривожлантиришнинг пессимистик сценарийсини башорат қилмоқда. Улар иссиқхонада етиштирилган помидор мисолида бир қатор далилларни келтиришмоқда. Улгуржи бозорда помидор нархи тез ўсиб бормоқда, экспорт эса пасаймоқда. Асосий савдо бозорида Ўзбекистон иссиқхоналари туркманистонликларга икки йилдан буён шоҳсупани бериб қўймоқда. Бу ҳақда мухбиримиз хабар бермоқда.

EastFruit маълумотларига кўра, бунинг асосий сабаби - иссиқхоналарда табиий газдан фойдаланишни тақиқлашдир. Агар иссиқхоналарга газ қайтарилса, вазиятни сақлаб қолиш мумкин, аммо ижобий натижаларни фақатгина 2024 йил охиригача кутиш керак бўлади.

Сўнгги тўрт йил ичида Ўзбекистонда иссиқхона помидорининг улгуржи нархи рекорд даражага кўтарилди – бугунги кунда улар уч йил аввалгидан 3,5 баравар қиммат. Ўзбек помидорининг асосий истеъмолчиси бўлган Россиядаги нархлар билан бизнинг нархларимиз деярли бир хил.   Қишда эса улар янада қимматроқ эди.

Ушбу фонда помидор экспорти кўрсаткичлари сезиларли даражада камайган. 2022-йил якунларига кўра, Ўзбекистон етказиб беришни 16 минг тоннага ёки 22 фоиздан кўпроққа камайтирган. Экспорт кўрсаткичларининг пасайиши бу йил ҳам давом этган. 2023 йил охирига келиб ўзбек помидорининг экспорт ҳажми 53-55 минг тоннани ташкил қилиши кутилмоқда ва бу сўнгги беш йил ичида антирекорд бўлади.

Таҳлилчиларнинг фикрича, бунга сабаб бўлган омиллардан бири - иссиқхоналарни газ билан таъминлаш билан боғлиқ муаммолардир. Шунингдек, Ўзбекистон иссиқхона хўжаликларини кредитлашнинг юқори даражаси, иқтисодий муаммолар ва рублнинг қадрсизланиши фонида рус истеъмолчиларининг харид қобилиятининг пасайиши, шунингдек, бозорда рақобатнинг кескин ўсиши ҳам сабаб бўлмоқда.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, помидор етказиб берувчилар жуда кўп. Ўзбекистонда иссиқхона ишлаб чиқаришининг қулашидан Озарбайжон, Грузия, Миср, Эрон, Туркия ва Туркманистон энг кўп фойда кўради, улар ўз маҳсулотларини Россия бозорига етказиб беришни фаол равишда оширмоқдалар. Айтганча, газ билан боғлиқ муаммоларга дуч келмаган туркманистонликлар икки йилдан буён ўзбекистонлик иссиқхоналарни анъанавий бозорларидан сиқиб чиқармоқдалар.

Мутахассисларнинг фикрига кўра, иссиқхоналарга газни қайтариш ваъда қилинганини ҳисобга олиб, Ўзбекистон иссиқхона бизнесини жонлантириш умиди сақланиб қолмоқда. Бироқ, ижобий натижаларни фақат кейинги мавсумда – 2024 йил охирида кутиш мумкин.

Шу билан бирга, жорий этилган чекловлар фонида бу вақтга келиб қанча иссиқхона жиҳатдан омон қолиши, охир-оқибат сабзавотларга ажратилган майдонлар қанча камайиши номаълум. Шунингдек, газ нархларининг муқаррар равишда кескин кўтарилишини ҳисобга олган ҳолда, Ўзбекистон сабзавотлари   бозорда қанчалик рақобатбардош бўлиши ҳам аниқ эмас.

Бугунги кунда Туркманистонда иссиқхона саноати жадал ривожланмоқда: иссиқхона хўжаликларига катта сармоялар киритилмоқда, маҳаллий мутахассислар ўз технологик даражаларини оширишмоқда. Бундан ташқари, у мамлакатда газ ўн баравар арзон.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, Туркманистонда ишлаб чиқарилган иссиқхона помидорининг нархи янада рақобатбардош бўлади. Шунингдек, агар тарифсиз тўсиқлар олиб ташланса, бу қишда Туркманистонда ишлаб чиқарилган иссиқхона помидорлари Ўзбекистон бозорига кира бошлайди.

Таъкидлаш лозимки, бугунги кунда Ўзбекистонда 3100 дан ортиқ иссиқхона фаолият кўрсатмоқда, уларнинг ярмидан кўпи сўнгги беш йил ичида қурилган. Иссиқхоналарнинг катта қисми (51%) табиий газ, 26% кўмир, 23% буғ ва муқобил энергия манбаларидан фойдаланади.

Ўзбекистон бўйлаб янгиликлар: Telegram-каналга уланинг

Загрузка
Мақоладан таъсирланиш
Ёқади
0
Таҳсинга лойиқ
0
Хурсандчилик
0
Ҳайрон бўлмоқ
0
Тушкунлик
0
Хомушлик
0
Ҳафсаласи пир бўлмоқ
0
Ёқмайди
0

0 изоҳлар

  • Изоҳлар мавжуд емас

Рухсат олинг Шарҳлар қолдириш мумкин бўлиши учун.


Бошқа янгиликлар

Юклаш...
18+