Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ёлғизликнинг таъсири тўғрисида биринчи глобал ҳисоботни тақдим этди ва уни ва ижтимоий яккалашни замонамизнинг ўзига хос муаммоси сифатида расман тан олди.
Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, ёлғизлик оқибатида ҳар йили 871 мингдан ортиқ ёки соатига 100 га яқин одам вафот этади. ЖССТнинг таъкидлашича, ижтимоий алоқаларнинг мустаҳкамлиги, аксинча, жамиятнинг саломатлиги, узоқ умр кўриши ва барқарор ривожланишига ёрдам беради.
"Мулоқот учун чексиз имкониятларга қарамай, тобора кўпроқ одамлар яккаланиш ва ёлғизликка дуч келмоқда",- деди ЖССТ раҳбари Тедрос Аданом Гебреесус. Унинг сўзларига кўра, агар чоралар кўрилмаса, бу миллиардлаб йўқотишларга ва соғлиқни сақлаш, таълим ва бандлик харажатларининг ошишига олиб келади.
Кўпинча ёлғизликни ўсмирлар ва ёшлар бошдан кечиради: 13 ёшдан 29 ёшгача бўлган одамларнинг 17-21 фоизи буни тан олади. Кам даромадли мамлакатлар аҳолиси орасида ёлғизларнинг улуши 24 фоизга етади - бу бой мамлакатларга қараганда икки баравар (11 фоиз)кўп.
ЖССТ комиссиясининг эътироф этишича, рақамли давр қутқармайди: технологиялар турмуш тарзини ўзгартиради, лекин кўпинча жонли инсоний мулоқотни кучайтирмайди, аксинча заифлаштиради. Ногиронлиги бўлган шахслар, муҳожирлар, ЛГБТК ҳамжамиятлари ва этник озчиликлар айниқса ҳимоясиздир.
Ёлғизлик ва ижтимоий яккаланиш инсульт, диабет, юрак-қон томир касалликлари, когнитив бузилишлар ва эрта ўлим хавфини оширади. Ёлғиз одамларда депрессия ривожланиш эҳтимоли икки баравар юқори. Бу ўқиш ва мартабага ҳам таъсир қилади: ўсмирларнинг ўзлаштириши пасаяди, катталарнинг эса ишга жойлашиши қийинлашади.
Комиссия ижтимоий алоқаларни мустаҳкамлаш бўйича йўл харитасини тақдим этиб, уларнинг соғлиқни сақлашдан тортиб рақамли сиёсатгача бўлган барча соҳалардаги аҳамиятини ҳисобга олишга даъват этмоқда.
ЖССТ комиссияси ҳамжамиятга аъзо барча давлатлар ва ҳар бир инсонни ижтимоий алоқаларни мустаҳкамлаш жамоат соғлиғини сақлашнинг энг муҳим вазифаси эканлигини тан олишга чорлайди.
Эслатиб ўтамизки, Ўзбекистонда анъанавий равишда иссиқ даврда кузатиладиган юқумли касалликлар авж олишининг олдини олиш чоралари кучайтирилди. Мамлакатда юқумли касалликларга чалинган беморларни ётқизиш учун 10 мингга яқин ўрин тайёрланган. Бу касаллик оммавий кўпайган тақдирда тиббиёт муассасаларининг ортиқча юкланишига йўл қўймаслиги керак.
Изоҳлар мавжуд емас