Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. АҚШ ҳукумати Яқин Шарқдаги қуролли можаролар ва энергия ресурслари нархининг кескин кўтарилиши оқибатларини юмшатиш мақсадида санкция остидаги Россия нефтини сотиб олишга вақтинчалик рухсат берди. АҚШ Молия вазирлиги томонидан тақдим этилган мазкур имтиёз жорий йилнинг 11 апрелига қадар амал қилади ва фақат ҳозирда денгиздаги танкерларга юкланган хомашёгагина тааллуқлидир.
АҚШ Молия вазири Скотт Бессентнинг таъкидлашича, ушбу қарор глобал энергия бозорида барқарорликни таъминлашга қаратилган қисқа муддатли чора бўлиб, Россия ҳукуматига сезиларли молиявий фойда келтирмайди. Ҳозирда Форс кўрфазидаги нефть инфратузилмаларига ҳужумлар ва Ҳўрмуз бўғозининг амалда ёпилиши жаҳон бозорида Brent маркали нефть нархининг бир баррель учун 100 доллардан ошиб кетишига сабаб бўлган.
Маълумотларга кўра, дунёдаги нефть маҳсулотларининг бешдан бир қисми айнан шу йўл орқали ташилади. Мавжуд вазият туфайли Халқаро энергетика агентлиги (ИEА) бозорга рекорд даражадаги 400 миллион баррель нефть чиқарилишини эълон қилган. Парижда ўтган фавқулодда йиғилишда қабул қилинган бу чора агентлик ташкил этилган 1974 йилдан бери энг йирик интервенция ҳисобланади.
Чунки нефть нархи 2022 йилдан буён илк бор 100 доллардан ошиб кетган. Ҳатто 9 март куни Brent маркали нефть нархи 120 долларгача етган эди. IEA қоидаларига кўра, аъзо давлатлар камида 90 кунлик импортга тенг нефть захирасини сақлаши шарт. Ҳозирда мавжуд захиралар ҳажми1,2 миллиард баррель бўлиб, IEA давлатларининг умумий стратегик захираси ҳисобланади. Шундан 600 миллион баррель саноат корхоналари ихтиёридаги захирадир.
Осиё мамлакатлари, хусусан, Филиппин, Япония ва Жанубий Корея ёқилғи нархини жиловлаш учун иш ҳафтасини қисқартириш ва нархлар юқори чегарасини белгилаш каби фавқулодда чораларни кўрмоқда. Шунингдек, АҚШ ҳукумати яқин кунларда Ҳўрмуз бўғози орқали кемаларни ҳарбий кузатув остида ўтказишни бошлаш имкониятларини кўриб чиқмоқда.
Изоҳлар мавжуд емас