Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Бугун биринчи президент Ислом Каримов вафот этганига тўққиз йил тўлди. Унинг 2016 йил 2 сентябрда кетиши мамлакат тарихида бурилиш нуқтаси бўлди: у билан мустақил Ўзбекистоннинг бутун бир даври якунланди.
Биринчи президент инсультдан сўнг 78 ёшида вафот этди. Унинг дафн маросими Самарқандда мусулмон анъаналарига кўра ўтказилди. Кузатиш умуммиллий мотам кунига айланди: Тошкент ва Самарқанд аҳолиси йўлларга гуллар ёғдирди. Яқинларининг сўзларига кўра, Ислом Абдуғаниевич ҳар доим очиқ ва меҳрибон инсон бўлиб қолган, шунинг учун нафақат қариндошлари, балки атрофидагиларнинг барчаси унга меҳр қўйган.
Турмуш ўртоғи Татьяна Каримова шундай деди:
"Ислом Абдуғаниевич кучли, иродали характерга эга бўлиб, кўп ва машаққатли меҳнат қилди. Биз турмуш қурганимизда, у аллақачон етук инсон эди. Мен унинг шахсияти кўламини дарҳол ҳис қилдим ва у қийин, аммо муҳим йўлни босиб ўтиши кераклигини тушундим".
У ҳар доим ёнида бўлганини ва сабр-тоқат, тушуниш, у билан бирга ўсишни ўрганганини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, Ислом Каримов ҳеч қачон ўрганишдан тўхтамаган ва доимо олдинга интилган.
Кичик қизи Лола шундай деб ёзган эди:
"Тушларимга тез-тез кириб турасиз, баъзан уйғониб кетиб, худди тирикдек, ҳозиргина хайрлашганимиздек ҳис қиламан ўзимни, одатдагидек, елкангиздан қучоқлаб, юзингиздан ўпиб, илиқлигингизни ҳис қиламан.
Набираси Иманнинг қайдлари бобосининг ҳаёти ва меросига шахсий, ҳаяжонли қарашини очиб беради. Унинг сўзларига кўра, йиллар ўтиши билан у унинг ҳаётидан янги воқеаларни кашф этмоқда ва унинг донолиги ва муҳаббатини қабул қилиш учун унинг ёнида вақт доимо кам бўлганини тобора чуқурроқ ҳис қилмоқда.
"У болалигиданоқ менга ишонарди, унинг мен учун бебаҳо бўлиб қолган хотиралари шуни эслатади. Уларни ўқир эканман, ҳар сафар унинг сўзлари ва фикрларига муносиб бўлиш учун кўпроқ иш қилиш, ўрганиш, ривожланиш истагини ҳис қиламан", - деб ёзган у.
Биринчи президентнинг хотираси бугунги кунда нафақат унинг оиласининг шахсий хотираларида, балки мақбаралар ва ёдгорликларда ҳам сақланиб қолган.
2018 йилда Самарқандда унинг мақбараси очилди, Регистон майдони ёнида унинг шарафига ёдгорлик ўрнатилди. У ўзи туғилиб ўсган уйига яқин жойга ўрнатилган. Каримов ёшлигида ўқиган мактаб музей мақомини олди.
Набираси Марьям Тиллаеванинг сўзларига кўра, мақбара деворларида биринчи президентнинг энергияси ва мавжудлиги яққол сезилади.
"Самарқандга бориб, Бобони зиёрат қилишни анчадан бери орзу қилардим. У энг ғамхўр бобо эди ва ҳозир у менга жуда етишмаяпти," - деб ёзганди у 2022 йилда бобосининг мақбарасига борганидан кейин.
Тошкентда кўча, Давлат техника университети ва халқаро аэропорт унинг номи билан аталган. Қаршида ёдгорлик мажмуаси ҳам бор. Асака автомобиль заводида эса мамлакатимиз автомобилсозлигининг шаклланишида биринчи президентнинг ролига бағишланган доимий экспозиция ташкил этилган.
Каримов хотирасига бағишлаб мамлакатдан ташқарида - Туркманобод ва Москвада ёдгорлик мажмуалари барпо этилди. Россия пойтахтида ёдгорлик британиялик ҳайкалтарош Пол Дей бошчилигида яратилган.
Хотирани асраб-авайлашнинг муҳим қисми Ислом Каримов номидаги жамғарманинг ташкил этилиши бўлди. У 2016 йил октябрь ойида Татяна Каримова ва Лола Каримова-Тиллаева томонидан асосчи-отамиз хотирасини абадийлаштиришга қаратилган хайрия ташкилоти сифатида ташкил этилган.
Орадан тўққиз йил ўтиб, мамлакат аҳолисининг барчаси Самарқанддаги мақбарага ташриф буюради, ижтимоий тармоқлар эса шу куни архив кадрлари ва шахсий хотиралар - тақдири даврлар ва синовлар тўқнашувига айланган инсон ҳақида тўлиб-тошади.
Изоҳлар мавжуд емас