Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Бугун Ўзбекистон мусулмонлари исломдаги асосий диний байрамлардан бири бўлган Қурбон ҳайитини нишонламоқда. Эрта тонгдан минглаб тошкентликлар ҳайит намозига масжидга йўл олишди. Batafsil.uz мухбири ТТЗ мавзесидаги "Тўра Бува" масжидига ташриф буюриб, бомдод намозининг қандай ўтганини кузатди. Пойтахт аҳолиси Қурбон ҳайитини қандай кутиб олгани -ушбу материалимизда берилган.
Тошкентда ҳайит намози соат 05:10 да - қуёш чиқиши билан бир вақтда бошланди. Бироқ шаҳарда унга тайёргарлик кечасиёқ бошланган эди. Batafsil.uz мухбирининг таъкидлашича, соат 23:00 атрофида ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари ён-атрофдаги кўчаларда ҳаракатни аста-секин чеклай бошлаган, ярим тунга яқин эса масжидларга олиб борувчи асосий йўллар ёпилган.
Эрталаб вақт эрта бўлишига қарамай, ТТЗ ҳудудига юзлаб автомобиллар ва пиёдалар оқиб кела бошлади. Намоз бошланишидан бевосита олдин масжид яқинида ҳаракат тиғизлашди. Автомобиллар оқими кўплиги ва тўхташ жойлари етишмаслиги сабабли айрим кўча ва ҳовлиларда кичик тирбандликлар юзага келган. Кўпчилик ҳайдовчилар автомобилларини йўл четида қолдириб, намозхонлик жойига пиёда боришган.
Шу билан бирга, масжид атрофидаги ҳаёт тонг отмасданоқ жонлана бошлади. Эрталаб соат тўрт яримда қизлар ва аёллар ҳовлиларни супуриб, атрофни тозаламоқда эдилар. Кимдир гиламларни олиб чиқди, кимдир қариндошлар учун жой тайёрлашда ёрдам берди.
Batafsil.uz мухбирининг кузатувларига кўра, "Тўра Бува" масжидига мингдан ортиқ киши - ТТЗ ва қўшни маҳаллалар аҳолиси йиғилган. Одамлар кўплиги сабабли намозхонлар нафақат масжид ҳудудида, балки унга туташ икки кўча — Султония ва Буюк Ипак йўли бўйлаб ҳам жойлашдилар.
Ибодатга турли ёшдаги одамлар — кичик болалардан тортиб, тумандаги қарияларгача келишди. Жамоат орасида болали оилалар ҳам бор эди: кўринишдан уч-тўрт ёшдан ошмаган баъзи ўғил болалар катталар ёнида туриб, намоз ҳаракатларини такрорлашарди.
Ҳайит намозининг ўзи кечиктирилмасдан бошланди ва уюшқоқлик билан ўтди. Масжид ёнида тез ёрдам бригадаси навбатчилик қилган, тартибни Миллий гвардия ва бошқа хизматлар ходимлари таъминлаган.
Эрталаб об-ҳаво қулай эди: қаттиқ жазирама йўқ, лекин салқин ҳам эмас эди. Одамлар кўп бўлишига қарамай, муҳит осойишта ва бир маромда эди - кўпчилик намоз тугагандан сўнг бир-бирини байрам билан табриклар, масжид ёнидаги сотувчилардан ширинликлар, нонлар сотиб олиб, уйларига тарқаб кетишарди.
Қурбон ҳайити
Қурбон ҳайити исломдаги асосий байрамлардан бири бўлиб, Рамазон ҳайитидан тахминан 70 кун ўтгач, зулҳижжа ойининг 10-кунида нишонланади. Мусулмон анъанасида у Қуръонга кўра, Аллоҳ таолонинг иродасини бажариш учун ўғли Исмоилни қурбон қилишга тайёр бўлган Иброҳим пайғамбар тарихи билан боғлиқ. Бироқ сўнгги лаҳзада қурбонлик қўй билан алмаштирилди — бу сюжет эътиқод, итоаткорлик ва Худога садоқат рамзи ҳисобланади.
Қурбон сўзининг ўзи арабчадан таржима қилинганда қурбонлик қилиш ва Аллоҳга яқинлашиш тушунчаси билан боғлиқ. Ислом анъаналарида байрам Ийд ал-Адҳа сифатида ҳам танилган. Унинг асосий қисмларидан бири эрта тонгда ўқиладиган ҳайит намози, сўнгра қурби етадиганлар учун қурбонлик қилиш маросими ҳисобланади.
Ўзбекистонда Қурбон ҳайити анъанавий равишда масжидлардаги бомдод намози билан бошланади, у ерга тонг саҳарда минглаб диндорлар келади. Бу куни одамлар бир-бирларини табриклайдилар, қариндош-уруғларни, кексаларни йўқлайдилар, муҳтожларга ёрдам берадилар ва оилавий зиёфатлар уюштирадилар. Эҳтиёжмандларга, қўни-қўшниларга, қариндош-уруғларга гўшт улашиш байрамнинг муҳим қисмларидан ҳисобланади. Ислом анъанасига кўра, қурбонлик ҳайвонининг бир қисми оиласига, бир қисми яқинларига, бир қисми эса ёрдамга муҳтожларга берилади.
Байрам Ўзбекистонда ҳар йили расмий дам олиш куни деб эълон қилинади. Бу йил Қурбон ҳайитининг биринчи куни 27 майга тўғри келди.
Изоҳлар мавжуд емас