Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Янги банкноталар ва тангаларнинг чиқарилиши, шунингдек уларнинг хусусиятлари тўғрисидаги маълумотлар улар муомалага чиқарилишидан камида бир ҳафта олдин ОАВда эълон қилинади. Бундай талаб Марказий банкнинг банк тизимида нақд пуллар билан ишлашни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги янги йўриқномаси лойиҳасида мавжуд.
Жамоатчилик муҳокамаси учун эълон қилинган ҳужжатга кўра, янги банкнота ва тангаларнинг дизайни Олий Мажлис Сенати Кенгаши билан келишилган ҳолда Марказий банк бошқаруви қарори билан тасдиқланади. Худди шу қарор билан уларни чиқариш муддатлари, шунингдек янги пул белгилари ва уларнинг хусусиятлари тўғрисидаги маълумотларни эълон қилиш саналари белгиланади.
Марказий банк банкнота ва тангаларни тасдиқлагандан сўнг уларнинг хусусиятлари ва ҳимоя элементлари тўғрисидаги маълумотларни, шунингдек, дастлабки муомалага чиқаришни ташкил этиш бўйича тавсияларни ҳудудий бошқармалар ва тижорат банкларига юборади.
Лойиҳа пул белгиларини расмийлаштиришга қўйиладиган талабларни ҳам белгилайди. Банкнота ва тангаларда рақамли номинал, эмитентнинг номи — Ўзбекистон Республикаси Марказий банки, дизайн тасдиқланган йил ва давлат рамзларидан бири кўрсатилиши керак. Бундан ташқари, қалбакилаштиришдан ҳимояловчи элементлар мавжуд. Банкноталар учун қўшимча равишда ёзувли номинал, серияси ва рақами, номинал қиймати бўйича қабул қилиш мажбурийлиги тўғрисидаги ёзув ва қалбакилаштириш учун жавобгарлик тўғрисидаги огоҳлантириш бўлиши шарт.
Шу билан бирга, пул белгиларининг дизайни Ўзбекистон хусусиятларини акс эттириши керак. Уларда мамлакат тарихи, мустақил Ўзбекистон ва унинг ютуқлари, табиати, миллий ва маданий қадриятларига оид тасвирлар жойлаштирилиши мумкин. Хусусан, мамлакат ҳудудида туғилиб, жаҳон илм-фани ривожига ҳисса қўшган инсонларни тасвирлашга йўл қўйилади.
Агар банкнота ва тангаларда бинолар ёки иншоотлар тасвирланган бўлса, уларнинг номлари ҳам пул белгиларида кўрсатилиши керак. Барча ёзувлар лотин графикасида давлат тилида бажарилади.
Лойиҳада материалларга алоҳида талаб қўйилган: банкноталар ва тангалар инсон саломатлиги учун хавфсиз бўлган хомашёдан тайёрланиши керак.
Янги пул белгиларига қўйиладиган талаблардан ташқари, ҳужжат нақд пул муомаласини ташкил этиш тартибини белгилайди. Марказий банк банкнота ва тангаларни муомалага чиқариш, уларни банкларга етказиб бериш ва муомалада турли номиналдаги пул белгиларининг етарли миқдорини сақлаб туриш учун жавоб беради. Марказий банкнинг ҳудудий бошқармалари ҳудудларда нақд пул муомаласининг ҳолатини назорат қилиши ва банкларни зарур миқдордаги нақд пул маблағлари билан таъминлаши керак бўлади. Банклар, ўз навбатида, нақд пулларнинг келиб тушиши ва берилишини таҳлил қилади, уларга бўлган эҳтиёжни прогноз қилади ва мижозларни уларнинг ҳисобварақларидаги маблағлар доирасида нақд пул билан таъминлайди. Бунинг учун банклар ҳар ойда нақд пул айланмаси прогнозларини тузади. Зарур ҳолларда маблағлар банклар ўртасида Марказий банкнинг "Электрон нақд пул майдони" дастурий мажмуаси орқали қайта тақсимланади.
Шунингдек, лойиҳада нақд пул захираларини шакллантириш, уларни банклар ва Марказий банкнинг ҳудудий бошқармалари ўртасида етказиб бериш, эскирган ва тўловга яроқсиз банкноталарни йўқ қилиш қоидалари белгиланмоқда.
Лойиҳа бўйича таклиф ва мулоҳазалар 2026 йил 31 августгача қабул қилинади.
Изоҳлар мавжуд емас