Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистонда коррупция жиноятлари учун судланган шахсларнинг электрон реестри ишга туширилиши режалаштирилмоқда. Унга тушиб қолиш давлат хизматига, бир қатор лавозимлар ва давлат мукофотларига киришни, шунингдек, давлат харидлари ва давлат-хусусий шериклик лойиҳаларида иштирок этишни чеклаши мумкин. Бундай реестрни яратиш президентнинг 2021 йил 6 июлдаги фармонида назарда тутилган эди, бироқ тизимни ишга тушириш ҳозиргача амалга оширилмади.
Вазирлар Маҳкамасининг реестрни юритиш тартибини белгиловчи қарори лойиҳаси Коррупцияга қарши курашиш агентлиги томонидан жамоатчилик муҳокамасига қўйилди.
Ҳужжатга кўра, маълумотлар базаси коррупция жинояти учун суднинг айблов ҳукми қонуний кучга кирган фуқаролардан шакллантирилади. Улар ҳақидаги маълумотларни судланганликнинг бутун муддати давомида сақлаш режалаштирилмоқда.
Ягона рўйхатни шакллантириш ва юритиш ИИВга Коррупцияга қарши курашиш агентлиги билан биргаликда топширилади. Ахборот тизими ички ишлар органларининг маълумотлар базаси билан интеграция қилинади, бу эса маълумотларни реал вақт режимида янгилаш имконини беради.
Реестрга киритилган фуқароларга давлат хизматига кириш, сайланадиган ва алоҳида тайинланадиган лавозимларга номзод бўлиш, давлат мукофотларини олиш, шунингдек, давлат органлари ҳузуридаги жамоатчилик кенгашлари ва идоралараро коллегиал органларга аъзо бўлиш тақиқланади. Бундан ташқари, улар давлат таълим муассасалари ва давлат улуши 50 фоиздан юқори бўлган ташкилотларда раҳбарлик лавозимларини эгаллай олмайди.
Чекловлар бизнесга ҳам татбиқ этилади: рўйхатдаги шахслар ўзлари назорат қиладиган ёки ташкил этган компаниялар орқали давлат харидлари ва ДХШ лойиҳаларида иштирок эта олмайдилар. Давлат органлари ва ташкилотлари ходимларни ишга қабул қилишда, кадрларни тайинлашда, номзодларни кўрсатишда ва мукофотларга тақдим этишда реестр билан солиштиришга мажбур бўлади. Бунда фуқаронинг рўйхатга киритилиши унинг қариндошлари ҳуқуқ ва имкониятларига ҳеч қандай таъсир кўрсатмайди.
Маълумотлар судланганлик ҳолати тугалланганидан ёки олиб ташланганидан, оқлов ҳукми чиқарилганидан, модда коррупцияга оид бўлмаган моддага қайта малакаланганидан ёки шахс вафот этганидан кейин базадан автоматик равишда чиқарилади. Ҳозирги вақтда ҳужжат жамоатчилик муҳокамаси босқичида, шунинг учун унинг якуний меъёрлари ва таърифларига ҳали тузатишлар киритилиши мумкин.
2024 йил сентябрь ойида Коррупцияга қарши курашиш агентлиги директори Акмал Бурхонов реестр тўғрисидаги қонун лойиҳаси 2022 йил бошида ишлаб чиқилганини маълум қилган эди. 2023 йилда ҳужжат тегишли вазирлик ва идоралар билан келишилган, сўнгра Президент Администрациясига юборилган. У ерда бир қатор камчиликлар кўрсатилиб, халқаро тажрибани инобатга олган ҳолда ҳужжатни такомиллаштириш топширилди.
Бурхоновнинг сўзларига кўра, ўша пайтга келиб қонун лойиҳаси устида иш якунланган ва Агентлик уни шу ойнинг охиригача кўриб чиқиш учун киритишни мўлжаллаган, бироқ лойиҳа фақат ҳозир муҳокамага қўйилди.
Изоҳлар мавжуд емас