Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Sea Breeze Uzbekistan лойиҳасини амалга ошириш учун 577 гектар ер майдонини бериш тўғрисидаги ҳукумат қарори чиққандан сўнг, мутахассислар орасида шаффофлик, иқтисодий мақсадга мувофиқлик ва хавфларни тақсимлаш масалалари кучайди. Иқтисодчи ва блогер Отабек Бакиров ҳозирча жавобсиз қолаётган бир қатор баҳсли жиҳатларга эътибор қаратди.
Инвестор қандай танланган?
Қарорга кўра, Sea Breeze Uzbekistan МЧЖнинг Agalarov Development МЧЖ иштирокидаги таклифи энг яхши деб топилган. Бироқ, Бакировнинг таъкидлашича, кўриб чиқилган аризалар сони, саралаш мезонлари ва танлов иштирокчилари ҳақида маълумотлар келтирилмаган. Шунингдек, у лойиҳа таъсисчилари орасида Ўзбекистон вакиллари бор-йўқлиги ва жараён рақобат учун қанчалик очиқ бўлганини сўрамоқда.
5 миллиард қаердан келди?
Лойиҳа қиймати 5 миллиард доллар экани айтилмоқда. Шу билан бирга, Бакировнинг сўзларига кўра, очиқ манбаларда Agalarov Development ёки унинг ҳамкорларида бундай кўламдаги молиявий ресурслар мавжудлиги ҳақида маълумот йўқ. Иқтисодчи молиялаштириш механизмлари - кредитлар жалб қилинадими, қандай шартларда ва ким кафил бўлиши ҳақида батафсил маълумот йўқлигига эътибор қаратмоқда.
Субижара "фойда" кўриш учун баҳонами?
Қарорда участкаларни лотларга бўлиш ва кейинчалик уларни иккиламчи ижарага бериш имконияти назарда тутилган. Бакировнинг фикрича, инвесторнинг ўз маблағлари бўлмаган вазиятда бу лойиҳани реал қурилишга эмас, балки ижарани қайта сотиш схемасига айлантириши мумкин. Шу билан бирга, у бундай спекуляцияни чекловчи ҳуқуқий механизмлар мавжудлиги билан боғлиқ саволларга жавоб изламоқда.
Бакиров бошқа моделни - ҳудудни бир нечта инвесторлар ўртасида тақсимлашни кўриб чиқишни таклиф қилмоқда. Унинг фикрича, бу монополиядан қочишга, рақобатни кучайтиришга ва потенциал хавфларни камайтиришга ёрдам беради.
Ер ижараси деярли текинми?
577 гектар ер майдони 5 йилга бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан 0,01 пасайтирувчи коэффициент билан ижарага берилади - якуний сумма 17 миллиард сўмни ташкил этади. Бакировнинг баҳолашича, бу, айниқса, туристик зоналардаги ерларнинг бозор нархлари фонида, деярли текин топширишга тенг. Иқтисодчи бундай коэффициент нимага асосланиб қўлланилган ва у кимнинг манфаатларини ҳимоя қилади, деган саволни ўртага ташламоқда.
Оқова сувларни тозалаш ўз йўлигами?
Ҳужжатда компания оқова сувларни чиқариб юбориши кераклиги айтилган бўлса-да, уларни мажбурий тозалаш ҳақида ҳеч қандай сўз йўқ. Бакировнинг таъкидлашича, тозалаш иншоотлари лойиҳалари, техник-иқтисодий асослар ёки техноген хавфларни суғурталаш кафолатлари тақдим этилмаган. Бу эса экологик нуқтаи назардан хавотир уйғотади.
Нега лойиҳасиз қуришга рухсат беришди?
Қарорда лойиҳа-смета ҳужжатлари тугагунга қадар қурилиш ишларини бошлашга рухсат берилган. Бакировнинг эслатишича, илгари бундай ёндашувлар маблағларнинг ортиқча сарфланиши ва суст назоратга олиб келган. У нима учун йўл қўйилган хатоларни такрорламоқ керак, деб ўз-ўзига савол бермоқда.
Инфратузилма учун ким тўлайди?
Қарор матнига кўра, йўллар, кўприк, газ қувури ва бошқа инфратузилмалар давлат ҳисобидан - Иқтисодиёт вазирлиги томонидан жалб қилинадиган кредитлар ҳисобидан қурилади. Бакировнинг таъкидлашича, бунда инвестор амалда асосий капитал харажатлардан озод қилинган, бу эса шерикликнинг адолатлилигини шубҳа остига қўяди.
Шу билан бирга, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги расмий баёнот билан чиқиб, экологик меъёрларга риоя қилиш, ифлосланишнинг олдини олиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланмаслик устидан қатъий назорат ўрнатишга тайёрлигини маълум қилди.
Шунингдек, вазирлик аҳоли билан очиқ мулоқотга тайёрлигини билдириб, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат сиёсатининг сўзсиз устувор йўналиши бўлиб қолишини маълум қилди, бироқ ушбу масала бўйича жамоатчилик эшитувлари ўтказилшгани йўқ.
Эслатиб ўтамизки, курорт лойиҳаси 2025-2035 йиллар оралиғида амалга оширилиши режалаштирилган. Яқин икки ой ичида Инвестиция вазирлиги, Тошкент вилояти ҳокимлиги ва "Чорвоқ" туристик-рекреацион зонаси дирекцияси инвестор билан инвестиция шартномасини тузиши керак.
Изоҳлар мавжуд емас