Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Сўнгги йилларда жаҳон туризм бозорида энг барқарор ва тез ўсиб бораётган йўналишлардан бири зиёрат туризмидир. Миллионлаб мусулмонлар ҳар йили Умра ва Ҳаж зиёратларини амалга оширади. Бу оқим иқтисодий инқирозлар, мавсумийлик ёки анъанавий туристик омилларга унчалик боғлиқ эмас. Шу боис бугун кўплаб давлатлар ушбу бозорда муносиб ўрин эгаллаш учун рақобат қилмоқда.
Ўзбекистон ҳам бу жараёнда фаол иштирок этмоқда. Мамлакат нафақат ўз фуқароларининг зиёрат сафарларини ташкил этиш, балки хорижлик зиёратчиларни жалб қилиш орқали Марказий Осиёнинг йирик зиёрат туризми марказларидан бирига айланишни мақсад қилган.
Umrah Plus – янги ёндашув
Бу режанинг асосини Umrah Plus концепцияси ташкил этади. Унга кўра, Саудия Арабистонига Умра зиёратига йўл олган сайёҳлар сафардан олдин ёки қайтишда бир неча кун Ўзбекистонда бўлиб, мамлакатнинг муқаддас қадамжолари ва тарихий шаҳарларини зиёрат қилади.
Маршрутларга Самарқанд, Бухоро, Тошкент, Термиз каби шаҳарлардаги буюк алломалар ва ислом цивилизациясига оид муқаддас масканлар киритилиши режалаштирилган. Бу эса Ўзбекистонни шунчаки транзит нуқта эмас, балки мустақил зиёрат йўналишига айлантиришга хизмат қилади. Мутахассислар фикрича, Ўзбекистон бу бозорга кириш учун катта тарихий ва маънавий салоҳиятга эга.
Мамлакат ҳудудида Имом Бухорий, Имом Мотуридий, Баҳоуддин Нақшбанд каби бутун ислом олами эътироф этган алломалар яшаб ижод қилган. Уларнинг мақбаралари ва зиёратгоҳлари асрлар давомида мусулмонлар учун муҳим манзил ҳисобланиб келади.
Бундан ташқари, мамлакатнинг географик жойлашуви ҳам муҳим афзалликдир. Марказий Осиёнинг марказида жойлашган Ўзбекистондан Саудия Арабистонига авиақатновлар йўлга қўйилган бўлиб, қўшни давлатлар учун ҳам қулай транзит нуқта вазифасини бажаради.
Индонезия ва Малайзия – асосий мақсадли бозор
Бугунги кунда энг катта имконият Индонезия ва Малайзия бозори билан боғлиқ.
Ҳар йили ушбу мамлакатлардан юз минглаб мусулмонлар Умра сафарига чиқади. Ҳозирча уларнинг катта қисми йўлда Туркия ёки Мисрда бир неча кун тўхтаб, диний ва маданий объектларни зиёрат қилади.
Ўзбекистон ҳам айнан шу бозордан ўрин олишга интилмоқда. Туроператорлар билан музокаралар олиб борилмоқда ва айрим индонезиялик шериклар рақобатбардош авиачипталар таъминланса, йилига ўн минглаб зиёратчиларни Ўзбекистон орқали йўналтиришга тайёрлигини билдирган.
Нега рақобат осон эмас?
Мутахассисларнинг таъкидлашича, бугун рақобат давлатлар ўртасида эмас, балки бутун туристик маршрутлар ўртасида кечмоқда.
Яъни сайёҳ учун фақат тарихий мерос эмас, балки авиачипта нархи, меҳмонхона сифати, транспорт, хизмат кўрсатиш даражаси ва умумий логистика ҳам ҳал қилувчи аҳамиятга эга.
Шу сабабли Ўзбекистон нафақат бой мерос, балки рақобатбардош нарх ва юқори сервис таклиф қила олсагина халқаро бозорда муваффақият қозониши мумкин.
Халқаро ҳамкорликда амалий ишлар ҳам бошланган. Тошкентда ўтказилган IV Халқаро "Umrah Plus ва зиёрат туризми" кўргазмасида Марказий Осиё, Туркия, Россия, Озарбайжон, Малайзия, Индонезия ва Саудия Арабистонидан 200 дан ортиқ компания вакиллари иштирок этган.
Кўргазма якунида янги туристик маҳсулотлар ишлаб чиқиш ва халқаро ҳамкорликни кенгайтириш бўйича қарийб 100 та келишувни амалга ошириш режалаштирилган. Шунингдек, Ўзбекистон Ислом цивилизацияси марказини халқаро зиёрат маршрутларига киритиш бўйича ҳам келишувларга эришилган.
Зиёратчилар хавфсизлиги ҳам муҳим масала
Бозор ўсиши билан бирга ноқонуний хизмат кўрсатувчилар ҳам кўпаймоқда. Мутахассислар таъкидлашича, арзон таклифлар ортида лицензиясиз воситачилар туриши мумкин. Бундай ҳолатларда авиачипталар расмийлаштирилмаслиги, меҳмонхоналар алмаштирилиши, сафар қисқартирилиши ёки умуман пулларни ўзлаштириб юбориш каби ҳолатлар учрамоқда.
Шунинг учун зиёратчиларга туроператор лицензияси, расмий шартнома ва хизматлар тўлиқ кўрсатилган ҳужжатларни текшириш тавсия этилмоқда. Umrah Plus лойиҳаси фақат туристлар сонини ошириш эмас, балки уларнинг мамлакатда қолиш муддатини ҳам узайтиришни кўзлайди.
Бу меҳмонхоналар, ресторанлар, транспорт хизматлари, экскурсиялар, гидлар ва бошқа хизмат кўрсатиш соҳалари даромадининг ортишига хизмат қилади. Шу билан бирга, зиёрат туризми мавсумийликка камроқ боғлиқ бўлгани учун туристик инфратузилманинг йил давомида барқарор ишлашини таъминлайди.
Ўзбекистон зиёрат туризмини иқтисодиётнинг муҳим драйверларидан бирига айлантиришни мақсад қилган. Бунинг учун мамлакат бой исломий мерос, қулай географик жойлашув ва халқаро ҳамкорлик имкониятларига эга.
Бироқ тарихий мероснинг ўзи етарли эмас. Рақобатбардош авиақатновлар, юқори даражадаги сервис, ишончли туроператорлар ва халқаро маркетинг мамлакатнинг ушбу бозордаги муваффақиятини белгилаб беради.
Агар режалаштирилган лойиҳалар тўлиқ амалга ошса, Ўзбекистон нафақат Марказий Осиё, балки бутун мусулмон дунёси учун муҳим зиёрат ва транзит марказларидан бирига айланиши мумкин.
Изоҳлар мавжуд емас