Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Марказий Осиё мамлакатлари минтақанинг энг ўткир муаммоларидан бири - сув ресурсларини бошқаришни ҳал қилиш учун Жаҳон банки томонидан қўллаб-қувватланади. Маблағлар сувдан фойдаланиш тизимларини модернизация қилиш, рақамли ҳисобга олиш тизимларини ривожлантириш ва янги трансчегаравий лойиҳаларни тайёрлашга йўналтирилади.
Жаҳон банки Ижрочи директорлар кенгаши трансчегаравий сув ҳамкорлигини ривожлантириш лойиҳасини ишга туширишни маъқуллади. Лойиҳа мамлакатларга сувни самарали бошқариш ва сақлашга ёрдам беради. Лойиҳадан 40 миллионга яқин аҳоли бевосита ёки билвосита фойда кўриши кутилмоқда.
Бунинг учун 20 миллион доллар грант ажратилади. Маблағлар Оролни қутқариш халқаро жамғармаси Ижроия қўмитаси орқали "Марказий Осиёда сув ресурсларини самарали бошқариш соҳасида ҳамкорлик" дастури доирасида йўналтирилади.
Бугунги кунда минтақа бир қатор тизимли муаммоларга дуч келмоқда. Улар орасида эскирган инфратузилма, мамлакатлар ўртасидаги мувофиқлаштиришнинг сустлиги ҳамда Амударё ва Сирдарё каби асосий сув тармоқлари бўйича маълумотлар алмашинувининг етарли эмаслиги мавжуд. Иқлим ўзгариши вазиятни янада оғирлаштирмоқда: сўнгги 60 йил ичида музликлар майдони 30 фоизга қисқарди, бу эса сув таъминотига бевосита таъсир кўрсатмоқда.
Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, мувофиқлаштиришнинг сустлиги туфайли мамлакатлар ҳар йили 4,5 миллиард доллардан ортиқ маблағ йўқотмоқда. Шу билан бирга, ресурсларни биргаликда бошқариш ва рақамли ечимларни жорий этиш салоҳияти кўп жиҳатдан фойдаланилмай қолмоқда.
Лойиҳа 2031 йилгача минтақанинг бир неча давлатлари иштирокида трансчегаравий сув инфратузилмасини ривожлантириш бўйича олтитагача йирик ташаббусни тайёрлашни назарда тутади. Ирригация тизимларини модернизация қилиш, сувни тўплаш ва ресурсларни мувофиқлаштирилган ҳолда бошқариш режалаштирилган.
Рақамлаштиришга алоҳида эътибор қаратилади. Амударё ва Сирдарё ҳавзаларида сувни ҳисобга олиш тизимларини янгилаш ва ахборот тизимларини ривожлантириш режалаштирилган. Шунингдек, мутахассисларни ўқитиш ва ҳудудий ташкилотлар салоҳиятини мустаҳкамлаш кўзда тутилган.
Жаҳон банки таъкидлашича, сув ресурсларини барқарор бошқариш Марказий Осиёда иқтисодий ўсиш ва иш ўринларини яратиш билан бевосита боғлиқ. Янги лойиҳа минтақа мамлакатларининг янада яқин ҳамкорлиги ва умумий сув муаммоларини ҳал қилиш йўлидаги муҳим қадам бўлиши керак.
Аввалроқ Ўзбекистоннинг учта идораси Қуйи Амударё сув ресурсларини интегратсиялашган ҳолда бошқариш концепциясини имзолаган эди.
Изоҳлар мавжуд емас