Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Республика кардиология маркази Бухоро филиали директорининг даволаш ишлари бўйича ўринбосари Мақсуд Тоиров раҳбариятга эҳтимолий коррупцион қонунбузарликлар ҳақида маълумот берганидан сўнг, шифокорга нисбатан туҳмат тўғрисида ариза берилганини маълум қилди.
Тоировнинг таъкидлашича, у фақат текширув ўтказиш учун беморлардан олинган шикоятларни раҳбариятга юборган. Бироқ, эътирозлар билдирилган ходим нафақат ариза берувчининг исмини билиб олган, балки Тоиров ва филиал директори ўртасидаги махфий суҳбатнинг видеоёзувини ҳам қўлга киритган.
Бу можаро шифокор иш жойига қайтганидан кўп ўтмай бошланган. Илгари Тоиров маъмурият билан меҳнат низоси туфайли ишдан бўшатилган ва деярли бир йиллик суд жараёнларидан сўнг суд орқали ишга тикланган эди.
Мақсуд Тоиров Batafsil.uzга воқеа қандай кечганини сўзлаб берди.
Бир йил давом этган судбозлик ва ишга қайтиш
Ҳозирги ҳолатдан олдин узоқ давом этган меҳнат можароси бўлган. Тоировнинг сўзларига кўра, у илгари раҳбарият эътиборини даволаш жараёнини ташкил этишдаги камчиликларга қаратган, бу эса, унинг фикрича, тиббий ёрдам сифатига таъсир қилиши мумкин. Шундан сўнг унинг филиал директори билан муносабатлари кескинлашиб, шифокорнинг ўзи директор ўринбосари лавозимидан маҳрум этилган.
“Бу ҳақиқатан ҳам менинг ишимнинг бир қисми деб ҳисоблаганман ва шундай деб ҳисоблайман. Даволаш ишлари бўйича директор ўринбосари сифатида мен тиббий ёрдам сифатига таъсир қилиши мумкин бўлган муаммоларга кўз юммаслигим керак," - деди Тоиров.
Ўзининг четлатилишини ноқонуний деб ҳисоблаб, шифокор судга мурожаат қилди. Суд жараёни бир йилга яқин давом этган.
Бухоро вилоят суди хабарига кўра, Тоиров вилоят филиали буйруқларини ноқонуний деб топиш ва бекор қилишни, уни ўз лавозимига тиклашни, мажбурий прогул даври учун иш ҳақини тўлашни, шунингдек, 25 миллион сўм маънавий зарар ва 7 миллион сўм вакил харажатларини ундиришни талаб қилган.
Фуқаролик ишлари бўйича туманлараро суд дастлаб талабларни қаноатлантиришни рад этган. Шундан сўнг Тоиров апелляция шикояти, Бухоро прокурори эса апелляция протести киритган.
Натижада Бухоро вилоят суди биринчи инстанция қарорини қисман бекор қилиб, янгисини қабул қилган. Таиров ўз лавозимига қайтарилиб, унинг фойдасига иш ҳақи ва маънавий зарар учун компенсация ундирилди.
Шифокорнинг сўзларига кўра, у директор ўринбосари вазифасини бажаришга тахминан бир ой олдин қайтган. Тоировнинг сўзларига кўра, айнан ишга қайтганидан сўнг, кейинчалик тергов мавзусига айланган вазият содир бўлган.
Беморларнинг шикоятлари ва раҳбарият билан суҳбат
Унинг сўзларига кўра, лавозимга қайта тикланганидан сўнг Тоировга филиалнинг айрим ходимлари томонидан коррупциянинг эҳтимолий кўринишлари ҳақида беморларнинг оғзаки мурожаатлари кела бошлаган. Гап, хусусан, баъзи кардиологлар ва ультратовуш диагностикаси шифокори ҳақида борарди.
Тоировнинг таъкидлашича, у ўзи тергов ўтказмаган ва ҳеч ким коррупцияга оид ҳуқуқбузарлик содир этганини даъво қилмаган. Беморлардан олинган маълумотларни текшириш учун директорга етказди.
"Мен ўз терговимни олиб бормадим ва ҳеч кимни оммавий равишда коррупционер, порахўр деб атамадим ва аниқ бир шахснинг айби исботланган деб айтмадим. Мен шунчаки беморлардан олган маълумотларни директорга текширилиши керак бўлган эҳтимолий коррупция ҳолатлари ҳақидаги маълумотлар сифатида етказдим", - дея тушунтирди шифокор.
Шундан сўнг Тоиров филиал директори билан суҳбатлашди. Шифокорнинг сўзларига кўра, у раҳбарият олинган маълумотларни ўрганади ва агар асослар бўлса, хизмат текширувини ташкил қилади, деб ўйлаган. Бироқ, Тоировнинг таъкидлашича, маълумот берилган ходим кейинчалик бу ҳақда раҳбариятга ким хабар берганини билиб олган. Бундан ташқари, шифокорнинг сўзларига кўра, иккинчи томонда унинг директор билан суҳбатининг видеоёзуви бўлган.
Шундан сўнг ультратовуш шифокори ички ишлар органларига мурожаат қилган. Тоировнинг сўзларига кўра, баёнотда у туҳмат ва гўёки порахўрлик ҳақидаги даъволарни тарқатишда айбланган. Ҳозирда ҳолат тафсилотлари ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари томонидан ўрганилмоқда.
Тоиров учун бу ҳикояда нафақат аризанинг ўзи, балки унинг раҳбариятга мурожаати махфий сақланиши керакмиди, деган масала ҳам муҳимдир.
Қонун ҳужжатларида нималар назарда тутилган?
"Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида"ги Қонуннинг 28-моддасида коррупцияга оид ҳуқуқбузарликлар тўғрисида маълумот берган шахсларнинг давлат томонидан ҳимоя қилиниши назарда тутилган. Бундай шахслар тўғрисидаги маълумотлар хизмат сири ҳисобланади. Уларни ошкор этишга фақат қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда ва ариза берувчининг, шунингдек коррупцияга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи орган раҳбарининг ёзма рухсати мавжуд бўлган тақдирда йўл қўйилади.
Шу билан бирга, жорий йилнинг 23 июнидан бошлаб коррупция ҳақида хабар берган ходимлар учун қўшимча кафолат амал қилади. Коррупцияга оид жиноят тўғрисида ўзи ишлаётган давлат органига асосли равишда хабар берган ходимга нисбатан Коррупцияга қарши курашиш агентлигини олдиндан хабардор қилмасдан икки йил давомида интизомий жазо қўлланилиши мумкин эмас.
Бунда қонунда назарда тутилган кафолатлар била туриб ёлғон ахборот берган шахсларга нисбатан татбиқ этилмайди.
Шунинг учун ҳам Тоиров раҳбариятга қилган мурожаати қонунда назарда тутилган кафолатларга тўғри келадими ёки йўқми, махфийлик талабларига риоя қилинганми ёки йўқми, шуни аниқлаш зарур, деб ҳисоблайди.
“Бу маълумотни ходимлар орасида тарқатмадим ёки кимнидир очиқчасига айбламадим, балки текшириш учун муассаса раҳбариятига тўғридан-тўғри хабар бердим. Аммо шундан сўнг бу маълумотни етказган шахс сифатида менинг шахсим манфаатдор томонга маълум бўлди", - деди шифокор.
Шунингдек, у директор билан бўлган суҳбатининг видеоёзуви қайси асосга кўра бошқа томонга ўтганлигини, бунда қонунчилик талабларига риоя қилинган-қилинмаганлигини ва унинг эҳтимолий қоидабузарликлар тўғрисидаги мурожаати билан кейинчалик унга қарши қилинган ариза ўртасида боғлиқлик бор-йўқлигини аниқлашни сўрамоқда.
Шифокор янги меҳнат низосидан хавотирланмоқда
Тоировнинг сўзларига кўра, ҳозирги жараён уни хавотирга солмоқда, чунки у аллақачон узоқ давом этган меҳнат низосини бошдан кечирган ва деярли бир йил давомида суд орқали ишга тикланишга ҳаракат қилган.
Шифокорнинг фикрича, содир бўлган воқеани фақат раҳбар билан шахсий можаро сифатида кўриб чиқиш мумкин эмас. Унинг сўзларига кўра, лавозимга қайтганидан сўнг, у яна даволаш жараёнини ташкил этиш, белгиланган тартиб-қоидаларга риоя қилиш ва хизмат вазифаларини бажариш масалаларини кўтара бошлаган. Шундай мурожаатларнинг бир қисми, дейди Тоиров, раҳбариятга ёзма равишда юборилган. Унинг сўзларига кўра, тегишли ҳужжатлар сақланиб қолган.
“Олдиндан тарафимни олишни сўрамайман. Мен ҳам ҳеч кимни текширмасдан коррупционер ёки айбдор деб эълон қилишни сўрамайман. Аксинча, мен бу воқеани имкон қадар холис кўриб чиқишдан манфаатдорман", - деди шифокор.
Аввалроқ Ўзбекистонда коррупция ҳақида хабар берган шахслар учун ҳимоя ордерларини жорий этиш режалаштирилаётгани хабар қилинганди. Бундай механизм ахборот берувчиларни иш жойидаги тазйиқ ва таъқибдан қўшимча ҳимоя қилиши керак деб ҳисобланади.
Изоҳлар мавжуд емас