Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Тошкентда октябрь ойида ҳаво сифати ўтган йилнинг шу даврига нисбатан ҳақиқатан ҳам яхшиланди. Бу ҳақда Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси маълумотлари далолат беради. Бироқ бу пойтахтдаги экологик вазият яхши томонга ўзгарди, дегани эмас. Batafsil.uz таҳририяти ой давомида кузатиб борган IQAir маълумотлари октябрь ойидаги эрталабки кўрсаткичларнинг аксарияти тўқ сариқ ёки қизил тоифага тўғри келганини, ойнинг сўнгги ҳафтасида эса ҳаво ифлосланишининг ўртача кунлик индекси сезиларли даражада ошганини кўрсатмоқда.
Расмий маълумотларда нима дейилган?
5 ноябрь куни Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси Тошкентда октябрь ойида ҳаво сифатининг халқаро AQI индекси бўйича ўртача ойлик кўрсаткичи 2025 йилнинг шу ойига нисбатан 138 дан 115 га пасайганини маълум қилган. Майда дисперсли PM2.5 заррачалари концентрацияси 19 фоизга, PM10 заррачалари эса 37 фоизга камайган.
Идора маълумотларига кўра, миллий стандартлар бўйича ҳаво сифати "яшил" даражада бўлган кунлар сони учтадан 14 тага кўпайган. "Тўқ сариқ" ва "қизил" даражадаги кунлар сони эса 16 тадан тўрттага қисқарган.
Шу билан бирга, қўмитанинг ўзи ҳам яхшиланиш бир текис бўлмаганини тан олган. Ойнинг дастлабки 20 кунида кўрсаткичлар ўтган йилга нисбатан анча яхши бўлган, бироқ 25–31 октябрь кунлари ҳаво сифати ёмонлашган. Идора бунинг сабаблари сифатида ҳароратнинг пасайиши, шамолнинг сустлиги, ҳарорат инверсиялари ва ёғингарчиликнинг камлигини келтирган.
Тошкентликлар эрталаб қандай ҳаводан нафас олди?
Октябрь давомида Batafsil.uz таҳририяти Тошкентдаги ҳаво сифати бўйича IQAir маълумотларини эълон қилиб борди. Кўрсаткичлар иш кунлари соат 09:00 да, шанба кунлари эса соат 11:00 да қайд этилган.
Маълумотлар эълон қилинган 27 куннинг фақат бирида индекс "яшил" даражага мос келган. Саккиз марта "сариқ", ўн марта "тўқ сариқ" ва яна саккиз марта "қизил" даража қайд этилган.
Шундай қилиб, 27 ҳолатдан 18 тасида эрталабки ҳаво сифати "тўқ сариқ" ёки "қизил" тоифада бўлган. Бу ифлосланиш даражаси саломатлик учун, айниқса, таъсирчан аҳоли гуруҳлари вакиллари учун хавф туғдирадиган кўрсаткичлардир.
Ойнинг сўнгги ҳафтаси энг оғир давр бўлди
IQAir кўрсаткичининг ўртача кунлик натижалари ҳам ой давомида вазият қандай ўзгарганини кузатиш имконини беради. 8–24 октябрь кунлари AQI индекси ўртача 103 атрофида бўлган. Бироқ 25–31 октябрь кунлари бу кўрсаткич тахминан 170 гача кўтарилган.
Ушбу даврдаги энг юқори кўрсаткич 28 октябрь куни қайд этилган — 187 AQI. Ойнинг сўнгги ҳафтасидаги бошқа кунларда эса ўртача кунлик индекс 156 дан 182 AQI гача ўзгарган.
Кўрсаткичларнинг яхшиланиши муаммо ҳал қилинганини англатмайди
Қўмита ва IQAir маълумотларини тўғридан-тўғри таққослаб бўлмайди. Чунки идора ўртача ойлик кўрсаткичларни келтириб, уларни ўтган йилнинг октябрь ойи билан таққослаган. Batafsil.uz эса IQAir маълумотларини сутканинг муайян вақтларида, шунингдек, ойнинг бир қисми учун ўртача кунлик кўрсаткичлар асосида эълон қилган.
Шунга қарамай, ушбу маълумотлар умумий манзарани кўриш имконини беради: ҳаво сифати яхшилангани ҳақидаги расмий маълумотларга қарамай, октябрь давомида Тошкентда ҳаво ҳар доим ҳам қулай бўлмаган, ойнинг сўнгги ҳафтасида эса вазият сезиларли даражада ёмонлашган.
Пойтахт аҳолиси IQAir баҳолашига кўра, бир неча бор саломатлик учун зарарли тоифаларга кирган ҳаводан нафас олишда давом этмоқда. "Яшил" кунлар сонининг кўпайиши ҳам Тошкентда ҳавонинг ифлосланиши муаммоси ҳануз мавжудлигини инкор этмайди.
Изоҳлар мавжуд емас