Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Марказий банк маълумотларига кўра, Тошкент шаҳрида ўртача ойлик иш ҳақи уй-жойнинг 1 квадрат метри қийматининг 72 фоизини ташкил этмоқда. Бир қарашда бу кўрсаткич аҳолининг уй-жой харид қилиш имкониятлари яхшиланганини англатгандек туюлади.
Бироқ ушбу рақамни чуқурроқ таҳлил қилиш унинг чекланган ахборот бераётганини кўрсатади.
Ҳисоб-китобларга кўра, пойтахтда 1 квадрат метр уй-жойнинг ўртача нархи 14,9 миллион сўмни, ўртача ойлик иш ҳақи эса 10,7 миллион сўмни ташкил этади. Назарий жиҳатдан бир ойлик маош 1 квадрат метрнинг катта қисмини қоплаши мумкин.
Аммо амалиётда аҳоли ўз даромадини тўлиқ равишда уй-жой учун жамғариши имконсиз. Овқатланиш, транспорт, коммунал хизматлар ва бошқа кундалик харажатлар ҳисобга олинганда, реал жамғариш имконияти анча паст бўлади.
Масалан, 60 квадрат метрли оддий квартиранинг қиймати тахминан 894 миллион сўмни ташкил этади. Агар фуқаро ойлик даромадининг ҳатто ярмини жамғарса ҳам, бундай уй-жойни сотиб олиш учун 15 йилга яқин вақт талаб этилади. Инфляция ва кўчмас мулк нархларининг ўсиши инобатга олинса, бу муддат янада узайиши мумкин.
Шу нуқтаи назардан, "72 фоиз" кўрсаткичи уй-жойнинг ҳақиқий оммабоплигини эмас, балки номинал нисбатни акс эттиради. Реал харид қобилиятини баҳолашда аҳолининг ихтиёрий даромади, кредит шартлари ва бозор динамикасини ҳам ҳисобга олиш зарур.
Мутахассислар фикрича, даромадлар ўсиши ижобий тенденция бўлса-да, уй-жой бозоридаги ҳақиқий оммабопликни таъминлаш учун ипотека механизмлари, нарх барқарорлиги ва аҳолининг реал жамғариш имкониятлари ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлиб қолмоқда.
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Ўзбекистон Марказий банки 2025 йилнинг IV чораги учун кўчмас мулк бозори таҳлили натижаларини эълон қилганди. Сектор сезиларли фаолликни кўрсатганди: уй-жой олди-сотди битимлари сони ўтган йилга нисбатан чорак бараварга ошган, бирламчи ва иккиламчи бозорларда доллар ҳисобида нархлар 5-8 фоизга кўтарилган.
Изоҳлар мавжуд емас