Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Давлат экологик экспертиза маркази Sea Breeze Uzbekistan умуммавсумий курорти лойиҳасининг биринчи босқичи бўйича ижобий хулоса берди. Ҳужжат нафақат Чорвоқ сув омборининг шарқий қирғоғида қурилиш параметрларини белгилайди, балки қурувчи зиммасига минтақавий канализация тизимини яратишдан тортиб, қурилиш техникаси сифатини қатъий назорат қилишгача бўлган бир қатор мажбуриятларни юклайди.
Лойиҳа ҳужжатларига кўра, мажмуанинг умумий майдони 577 гектарни ташкил этади, шундан биринчи босқичда (2029 йилгача) 100 гектарга яқин майдонни ўзлаштириш режалаштирилган. Ҳудуд функционал зоналарга бўлинади: майдоннинг 26 фоизи меҳмонхоналар ва апартаментлар, 14 фоизи курорт меҳмонхоналари, яна 21 фоизи эса қароргоҳлар ва виллалар учун ажратилади. Шунингдек, инфратузилма тиббиёт ва спорт кластерлари, ишбилармонлик маркази ва 2 минг томошабинга мўлжалланган амфитеатрни ўз ичига олади. Бироқ, бу режаларни амалга ошириш бир қатор инфратузилма ва табиатни муҳофаза қилиш талабларини бажариш билан бевосита боғлиқ.
Асосий шартлардан бири оқова сув масаласини ҳал қилиш бўлди. Атрофдаги аҳоли пунктларида марказлашган канализация тизими йўқлиги сабабли, қурувчига оқова сувларни тозалаш тизимини яратиш ва уни Чирчиқдаги иншоотларга олиб борадиган минтақавий тармоққа интеграция қилиш вазифаси юклатилди. Бу талаб сувни муҳофаза қилиш буферини яратиш билан бойитилади: 7 км узунликдаги қирғоқ чизиғи бўйлаб кенглиги 100 метрдан 300 метргача бўлган ҳудудда ҳар қандай капитал қурилиш тақиқланади.
Экологик хавфсизлик масалалари қурилиш жараёнига ҳам таъсир кўрсатди. Чорвоқ ҳавзасидаги шамол таъсирини инобатга олган ҳолда, қурувчига "Евро-5"дан паст экологик тоифадаги техникадан фойдаланиш тақиқланди ва майдондаги бетон узеллари тозалаш самарадорлиги 99,5% дан кам бўлмаган филтрлар билан жиҳозланиши керак. Бундан ташқари, компания Қалаш сойи водийсида кўчки хавфи бўйича қўшимча тадқиқотлар ўтказиши ва қимматбаҳо дарахт турларини, хусусан, Зарафшон арчаси ва ёнғоқни сақлаб қолиш режасини ишлаб чиқиши шарт.
Лойиҳани ҳуқуқий жиҳатдан тайёрлаш 17 та фермер хўжалиги ерлари, ўрмон ва сув фонди участкаларини қайта расмийлаштиришни назарда тутади. Ҳужжатда таъкидланишича, берилган хулоса уч йил давомида амал қилади. Агар шу давр ичида қурувчи белгиланган қоидаларни бузса ёки лойиҳага қайта келишмасдан ўзгартиришлар киритса, экспертиза қарори бекор қилинади. Барча шартларга риоя этилишини назорат қилиш Тошкент вилояти Экология ва иқлим ўзгариши бош бошқармасига юклатилган.
Эслатиб ўтамизки, 11 июнь куни Ўзбекистон инвестициялар, саноат ва савдо вазири Лазиз Кудратов Озарбайжоннинг "Agalarov Development" компанияси билан Тошкент вилоятининг Бўстонлиқ туманида "Sea Breeze Uzbekistan" умуммавсумий курортини қуриш тўғрисидаги битимни имзолаган эди. Лойиҳанинг умумий қиймати 5 миллиард долларни ташкил этади. Унга кўра, 577 гектар майдонда қурилиш ишлари амалга оширилади.
Agalarov Development эгаси Эмин Агаларов жорий йилнинг апрель ойида президент Шавкат Мирзиёевга Чорвоқ сув омбори қирғоғидаги халқаро сайёҳлик марказининг бош режасини тақдим этган эди.
Аввалроқ сув омбори қирғоғида қурилиш лойиҳаси ижтимоий тармоқларда муҳокамаларга сабаб бўлиб, фаоллар экотизим ҳолатидан хавотир билдирган ва очиқ мулоқот талаб қилган эди.
Бунга жавобан лойиҳа ташаббускори Эмин Агаларов компаниянинг устувор вазифаси барча экологик меъёрларга риоя қилиш ва экологик хавфсизликни таъминлаш учун замонавий тозалаш иншоотларини ўрнатиш эканлигини таъкидлади.
2026 йил январь ойида Бўстонлиқ туманида жамоатчилик эшитуви ўтказилиб, унда аҳоли ва фаоллар лойиҳани танқид қилишди. Асосий хавотир табиий ландшафтнинг йўқолиши ва Тошкентга чанг босимининг кучайиши билан боғлиқ эди. Фаоллар тоғли ҳудудлар шаҳарликлар учун тоза ҳаводан нафас олишнинг ягона имконияти бўлиб қолаётганини таъкидлаб, қурилиш чанги пойтахт томон йўналади, деб ташвишланишди.
Танқидларга жавобан лойиҳа раҳбари Сардор Ҳамидов қурувчи рельеф ва яшил майдонларни сақлаб қолиш ниятида эканлигини, дарахтларни олиб ташлаш зарур бўлганда эса "ўнга бир" компенсация меъёри амал қилишини айтди. Ўз навбатида, Қурилиш вазирлиги вакили Абулқосим Абдухолиқов Жаҳон банки тадқиқотларига таяниб, қурилишнинг шаҳар чанг таркибидаги улуши тахминан 6 фоизни ташкил этишини ва бу сезиларли эмаслигини айтди. Шунингдек, лойиҳа вакиллари тўлиқ сув айланиши тизими ва оқоваларни марказлаштирилган тозалаш туфайли мажмуа сув омборига салбий таъсир кўрсатмаслигини қайд этишди.
Изоҳлар мавжуд емас