Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Нукусда дунёдаги энг машҳур авангард музейларидан бирини топиш, йўқолиб бораётган Орол денгизига олиб борадиган йўлни кўриш ва Қорақалпоғистон чўлларининг кўламини ҳис қилиш мумкин. Шу билан бирга, минтақа ўзига хослиги ва сайёҳлик салоҳиятига қарамай, ҳозирча Ўзбекистон бўйлаб одатий йўналишлардан четда қолмоқда. Саёҳатчиларнинг аксарияти ҳамон Самарқанд, Бухоро ёки Хивани танлайди, Қорақалпоғистонга эса камдан-кам одам етиб боради.
Маҳаллий тадбиркорлар меҳмонхона инфратузилмасини ривожлантириш ва сайёҳларнинг узоқроқ қолиши учун шароит яратиш орқали айнан шу вазиятни ўзгартиришга ҳаракат қилмоқда. Улардан бири Дилфуза Жонибекова бўлиб, у 12 йил олдин ота-онасининг уйида бор-йўғи саккиз хонали биринчи меҳмонхонани очган бўлса, бугунги кунда 80 хонали мажмуани бошқариб, бизнесини кенгайтиришда давом этмоқда.
Masaget Nukus Tour компанияси директори Batafsil.uz.га берган интервьюсида меҳмонхона бизнесидаги йўли нимадан бошлангани, Нукусдаги жойлаштириш бозори қандай ўзгаргани ва нима учун янги меҳмонхоналар пайдо бўлган тақдирда ҳам Қорақалпоғистон мамлакатнинг асосий йўналишлари билан сайёҳлар оқими учунҳозирча рақобатлаша олмаслиги ҳақида гапириб берди.
Бугунги кунда Дилфуза Жонибекова бир вақтнинг ўзида бир нечта йўналишни олиб бормоқда - меҳмонхона бизнесини ривожлантиради ва саёҳатларни ташкил этиш соҳасида фаолият юритади. Аммо унинг йўли Игор Савицкий номидаги Нукус санъат музейи ёнидаги кичик оилавий уйдан бошланган. Кўпинча "Саҳродаги Лувр" деб аталадиган музейнинг яқинлиги уни сайёҳларни жойлаштириш жойини ривожлантириш ҳақида ўйлашга мажбур қилган омиллардан бири бўлди.
2014 йилда бу қарорга биринчи туртки унинг ота-онасининг уйида тунаб қолган тасодифий меҳмон - нидерландиялик сайёҳ бўлди. Уйнинг жойлашувини кўриб, уни меҳмонхонага айлантиришни таклиф қилди ва бундай объект ёнида саёҳатчилар яшаши учун жойлар бўлиши шартлигини таъкидлади.
"Бу уйни меҳмонхонага айлантирсангиз, жуда яхши жой бўлади, — деганди ўшанда. Бу сўзларни эслаб қолдим", - деб эслайди Жонибекова.
Ўша пайтда у туризм соҳасида тажрибага эга эди. 2005 йилда инглиз тили факультетини тамомлагач, у гид бўлиб ишлаган, кейин "Жипек Жоли" меҳмонхонасида менежер бўлган, 2008 йилдан 2013 йилгача "Қизилқум" меҳмонхонасини бошқарган. Олинган тажриба унга ўз лойиҳасига қарор қилишга ёрдам берди.
У ота-онасининг уйида кичик меҳмонхонани жиҳозлади, у тезда ўзининг зарурлигини исботлади - бу ерда деярли бўш хоналар йўқ эди. Бироқ, лойиҳани янада ривожлантиришга уриниш ўша йиллардаги минтақавий бизнеснинг асосий муаммоси - молиялаштиришнинг кескин танқислигига дуч келди.
Саккиз ойлик бюрократия ва янги бино учун ахлатхона
Меҳмонхонани ривожлантириш учун крежит маблағларини жалб қилишга қарор қилган тадбиркор узоқ давом этадиган бюрократияга дуч келди. Биринчи кредитни расмийлаштириш учун саккиз ой вақт кетди.
"Ўшанда мен бир хил ҳужжатлар папкаси билан банкма-банк юрардим: тинимсиз янги маълумотномалар йиғардим, ҳафталаб жавоб кутардим ва ҳар сафар менга кейинроқ келишимни айтишарди," - деб эслайди тадбиркор.
Бироқ, узоқ давом этган бюрократия лойиҳани тўхтата олмади. Ҳужжатлар хонадан-хонага кўчиб юрар экан, Жонибекова келажакдаги қурилиш майдонини тайёрламоқда эди. У ҳудудни кенгайтириш учун аввал қўшнисининг уйини сотиб олди, кейин эса унга туташ ер участкаси учун ҳокимликка мурожаат қилди.
“Шаҳар ҳокимияти рози бўлиб, икки сотих ерни деярли бепул фойдаланишга топширди. Тўғри, бу жой билан бироз овора бўлишга тўғри келди - илгари у ерда ташландиқ шаҳар ахлатхонаси бўлиб, меҳмонхона жамоаси уни ўз кучлари билан тозалаш ва ободонлаштиришга мажбур бўлган эди", - деб эслайди суҳбатдош.
Натижада, банк кредити маъқулланганида, янги бино учун ер қурилиши учун тўлиқ тайёр эди.
Вақт ўтиши билан соҳадаги вазият ўзгара бошлади. Давлат туризм соҳасини қўллаб-қувватлаш дастурларини йўлга қўйганида, молиялаштириш анча осонлашди. Кенгайтиришнинг янги босқичига тадбиркор икки йиллик имтиёзли давр билан етти йил муддатга 3,5 миллиард сўм имтиёзли кредит жалб қилди.
Молия бозорининг ўзгариши ва кўп йиллик машаққатли меҳнат натижаларини Дилфуза лойиҳа камтарона меҳмон уйи форматидан ўсиб кетганида ҳис қилди. Хона фондини 80 хонага етказиш учун тўртинчи қаватни қўшимча қуриш керак бўлди - бу сафар банк жараёнлари бутунлай бошқача сценарий асосида амалга оширилди. Агар бизнесни бошлашда аризанинг маъқулланишини ойлаб кутишга тўғри келган бўлса, энди кредитни расмийлаштириш атиги бир неча кун давом этди.
"Стихия" эффекти. Нукус меҳмонхона соҳасининг авж олишини қандай бошдан кечирди
Банк соҳасининг ўзгариши билан бир қаторда, Қорақалпоғистон бозори ҳам кучли ўзгаришларга эга бўлди. Тадбиркор Нукусда меҳмонхоналар сонининг кескин ўсишини бевосита "Стихия" электрон мусиқа, санъат ва фан фестивали билан боғлайди. Қуриган Орол қирғоғидан илк бор ўтган ушбу лойиҳа маҳаллий бизнесни туризм истиқболига ишонтирди ва шаҳарда ҳақиқий қурилиш авжини келтириб чиқарди.
"Стихия"га қадар Нукусда бор-йўғи беш-олти меҳмонхона бўлиб, уларнинг барча эгалари бир-бирини танир эди. Ҳозир уларнинг сони 30-40 тага етди, ярмини ҳатто ичкаридан ҳам кўрмаганман", - дейди Дилфуза
.
Инвесторларнинг ишончи тадбирнинг жадал ривожланиши билан мустаҳкамланди. 2019 йилда 5 минг иштирокчидан 500 га яқини чет элликлар эди. 2023 йилда "Стихия" вақтинча Навоий вилоятига кўчирилганда, у уч минг ташриф буюрувчини тўплади, уларнинг ярми МДҲ, Европа ва Осиё давлатларидан келган. Мўйноқдаги тарихий майдонига қайтган фестиваль қўшни мамлакатлардан келган сайёҳлардан тортиб Германия, Япония ва АҚШдан келган сайёҳларгача бўлган 8 мингдан ортиқ меҳмонни жамлаб, янги рекорд ўрнатди.
Худди шундай сакрашни Мўйноқнинг ўзи ҳам амалга оширган. Биринчи фестивалга қадар шаҳарда фақат битта меҳмонхона фаолият юритган бўлса, бугунги кунда уларнинг сони ўнга яқинлашди. Бундан ташқари, туманда янги кўп қаватли уйлар қурилди, эндиликда аҳоли ўз хонадонларини меҳмонларга ижарага бермоқда.
Бироқ, ёрқин кўрсаткичлар ортида воқеа туризмининг асосий заифлиги - унинг мавсумийлиги ва қисқа муддатлилиги яширинган. Меҳмонларнинг аксарияти Нукусдан фақат транзит маркази сифатида фойдаланади: улар шаҳарда атиги бир-икки кун тўхтаб, сўнгра чўлга - фестиваль ўтказиладиган жойга йўл олишади. Шу сабабли меҳмонхона бозори чуқур таркибий номутаносибликка дуч келмоқда. "Стихия" кунларида шаҳар инфратузилмаси - меҳмонхоналар ва умумий овқатланиш шохобчаларидан тортиб таксиларгача - максимал даражада ишлайди, бироқ сайёҳлар оқими иштирокчилари жўнаб кетиши биланоқ дастлабки ҳолатга қайтади. Шундай қилиб, меҳмонхона эгалари биргина тўрт кунлик фестиваль ўнлаб янги меҳмонхоналарни мавсум оралиғида барқарор иш билан таъминлашга имкон бермайдиган оғир ҳақиқатга дуч келишди.
Географик боши берк кўча ва кадрлар масаласи
Молиявий масалалардан ташқари, кадрлар танқислиги соҳа учун муҳим вазифа бўлиб қолди. Илгари ходимларни ўқитиш ва мажбурий сертификатлар олиш учун уларни Тошкентга юборишга тўғри келарди. Аммо меҳмонхона бир вақтнинг ўзида бир нечта маъмур ёки хизматчиларни олиб кетолмасди, бу меҳмонхона ишини тўхтатиб қўярди ва бюджетга сезиларли зарба берарди.
Жонибекова бу масалани туризм қўмитаси олдида бир неча бор кўтариб, сайёр курсларни Нукуснинг ўзида ташкил этишни таклиф қилган. Ташаббус ўз самарасини берди - вақт ўтиши билан Қорақалпоғистонда "Ипак йўли" туризм ва маданий мерос халқаро университетининг филиали очилди. Эндиликда мутахассисларнинг ўзлари ҳудудга келиб, меҳмонхона ва ресторан мутахассисларини жойларда тўлиқ ўқитиб, расмий ҳужжатлар билан таъминлайди.
Маҳаллий бизнес учун яна бир муҳим қадам рақамлаштиришга ўтиш бўлди. "E-mehmon" электрон ҳисоб тизимининг жорий этилиши меҳмонхона эгаларини қоғозбозликдан ва назорат органларига тинимсиз қўнғироқ қилишдан бутунлай халос этди - энди меҳмонларни рўйхатдан ўтказиш ва солиқ хизматига ҳисобот бериш бир неча дақиқада амалга оширилади.
Бироқ, меҳмонхона ичидаги тўғри ташкил этилган хизмат кўрсатиш - бу ишнинг ярми, холос. Бизнесни ривожлантириш учун асосий ташқи тўсиқ ҳудуднинг географик жойлашуви бўлиб қолмоқда. Қорақалпоғистон Самарқанд, Бухоро ёки Хива каби машҳур тарихий марказлар билан рақобатлаша олмайди, Нукусдан машҳур Мўйноқ ва қуриб бораётган Орол денгизигача эса яна икки юз километрдан ортиқ масофа бор. Бундай логистика туфайли туроператорлар минтақани камдан-кам ҳолларда стандарт дастурларга қўшадилар ва кўплаб хорижликлар Ўзбекистонга келганда Қорақалпоғистонни четлаб ўтадилар.
Дилфуза Жонибекованинг ишончи комилки, ечим юзада ётади: минтақани классик турларга тизимли равишда киритиш керак. Унинг фикрича, операторларга Хива - Бухоро - Самарқанд - Тошкент йўналиши бўйича саёҳатчиларни жўнатишдан олдин Нукусда ҳеч бўлмаганда бир-икки кун қолишни ташкил этишларининг ўзи кифоя. Қолаверса, Қорақалпоғистон пойтахти шовқин-сурондан чарчаган сайёҳни ўзига жалб қилиши мумкин.
“Бизгача етиб келганларни атмосфера кўпроқ ўзига тортади. Меҳмонларимиздан бири бу туйғуни жуда аниқ ифодалади: бу ерда шовқин ва шошилинч йўқ, инсон ниҳоят хотиржам дам олиши ва кучини тиклаши мумкин", - дейди Жонибекова.
Келажак режалари ва ўн йилликнинг асосий хулосалари
Эришилган ютуқлар билан тўхтаб қолмасдан, тадбиркор кейинги қадамни режалаштирмоқда. Янги лойиҳа - қорақалпоқ ошхонаси ресторани унинг меҳмонхонаси қачонлардир бошланган ғоянинг мантиқий давоми бўлади.
Унинг учун майдонча мажмуанинг икки биноси ўртасидаги участкада танланган. Асосий мақсад - миллий таъмни етказиш ва сайёҳлар учун максимал қулайлик яратиш, шунда улар бутун шаҳар бўйлаб асл маҳаллий таомларни қидиришга мажбур бўлмайдилар.
Ишга тушириш учун, ўн йил аввалгидек, яна кредит керак бўлади. Фақат бугунги кунда бу йўл энди қўрқинчли эмас: молия сектори ислоҳоти ва орттирилган обрў туфайли кредитни расмийлаштириш атиги бир неча кун давом этади.
Ўн йиллик босиб ўтилган йўлга назар ташлар экан, Дилфуза Жонибекова у ҳақда намойишкорона ғурурдан кўра кўпроқ камтарона ҳайрат билан гапиради.
“Баъзида ўзим ҳам бу қандай содир бўлганига ҳайрон қоламан. Бугун ҳеч кимнинг ёрдамисиз, ота-онамнинг қўллаб-қувватлашисиз ва бошқаларнинг маблағисиз нолдан қурган ўз бизнесим бор", - дейди тадбиркор аёл.
Шу билан бирга, суҳбатдош сўнгги йилларда бизнес учун очилган янги имкониятларни ҳам таъкидлайди. Бюрократик тартиб-таомилларнинг қисқариши, давлат қарзлари ва кредитларидан фойдаланиш имконияти, шунингдек, маҳаллий ҳокимият органлари билан янада самарали ҳамкорлик туфайли ишлаш осонлашди.
У, шунингдек, барқарорлик сири оддий эканлигини тан олади. Шу йиллар давомида тадбиркор аёл тез фойда ортидан қувмай, балки ўзи севган иш - хизмат кўрсатишни ташкил этиш ва одамлар билан ишлаш билан астойдил шуғулланган. У айнан шу тажрибани биринчи ўринга қўяди ва ўз иши ҳақида орзу қилаётганларга асосий маслаҳатни беради: бошланишда қанча маблағдан бошлашни эмас, балки ҳақиқатан ҳам нима билан шуғулланишни хоҳлаётганни тушуниш муҳимдир.
Маҳаллий тадбиркорлар меҳмонхона инфратузилмасини ривожлантириш ва сайёҳларнинг узоқроқ қолиши учун шароит яратиш орқали айнан шу вазиятни ўзгартиришга ҳаракат қилмоқда. Улардан бири Дилфуза Жонибекова бўлиб, у 12 йил олдин ота-онасининг уйида бор-йўғи саккиз хонали биринчи меҳмонхонани очган бўлса, бугунги кунда 80 хонали мажмуани бошқариб, бизнесини кенгайтиришда давом этмоқда.
Masaget Nukus Tour компанияси директори Batafsil.uz.га берган интервьюсида меҳмонхона бизнесидаги йўли нимадан бошлангани, Нукусдаги жойлаштириш бозори қандай ўзгаргани ва нима учун янги меҳмонхоналар пайдо бўлган тақдирда ҳам Қорақалпоғистон мамлакатнинг асосий йўналишлари билан сайёҳлар оқими учунҳозирча рақобатлаша олмаслиги ҳақида гапириб берди.
Бугунги кунда Дилфуза Жонибекова бир вақтнинг ўзида бир нечта йўналишни олиб бормоқда - меҳмонхона бизнесини ривожлантиради ва саёҳатларни ташкил этиш соҳасида фаолият юритади. Аммо унинг йўли Игор Савицкий номидаги Нукус санъат музейи ёнидаги кичик оилавий уйдан бошланган. Кўпинча "Саҳродаги Лувр" деб аталадиган музейнинг яқинлиги уни сайёҳларни жойлаштириш жойини ривожлантириш ҳақида ўйлашга мажбур қилган омиллардан бири бўлди.
2014 йилда бу қарорга биринчи туртки унинг ота-онасининг уйида тунаб қолган тасодифий меҳмон - нидерландиялик сайёҳ бўлди. Уйнинг жойлашувини кўриб, уни меҳмонхонага айлантиришни таклиф қилди ва бундай объект ёнида саёҳатчилар яшаши учун жойлар бўлиши шартлигини таъкидлади.
"Бу уйни меҳмонхонага айлантирсангиз, жуда яхши жой бўлади, — деганди ўшанда. Бу сўзларни эслаб қолдим", - деб эслайди Жонибекова.
Ўша пайтда у туризм соҳасида тажрибага эга эди. 2005 йилда инглиз тили факультетини тамомлагач, у гид бўлиб ишлаган, кейин "Жипек Жоли" меҳмонхонасида менежер бўлган, 2008 йилдан 2013 йилгача "Қизилқум" меҳмонхонасини бошқарган. Олинган тажриба унга ўз лойиҳасига қарор қилишга ёрдам берди.
У ота-онасининг уйида кичик меҳмонхонани жиҳозлади, у тезда ўзининг зарурлигини исботлади - бу ерда деярли бўш хоналар йўқ эди. Бироқ, лойиҳани янада ривожлантиришга уриниш ўша йиллардаги минтақавий бизнеснинг асосий муаммоси - молиялаштиришнинг кескин танқислигига дуч келди.
Саккиз ойлик бюрократия ва янги бино учун ахлатхона
Меҳмонхонани ривожлантириш учун крежит маблағларини жалб қилишга қарор қилган тадбиркор узоқ давом этадиган бюрократияга дуч келди. Биринчи кредитни расмийлаштириш учун саккиз ой вақт кетди.
"Ўшанда мен бир хил ҳужжатлар папкаси билан банкма-банк юрардим: тинимсиз янги маълумотномалар йиғардим, ҳафталаб жавоб кутардим ва ҳар сафар менга кейинроқ келишимни айтишарди," - деб эслайди тадбиркор.
Бироқ, узоқ давом этган бюрократия лойиҳани тўхтата олмади. Ҳужжатлар хонадан-хонага кўчиб юрар экан, Жонибекова келажакдаги қурилиш майдонини тайёрламоқда эди. У ҳудудни кенгайтириш учун аввал қўшнисининг уйини сотиб олди, кейин эса унга туташ ер участкаси учун ҳокимликка мурожаат қилди.
“Шаҳар ҳокимияти рози бўлиб, икки сотих ерни деярли бепул фойдаланишга топширди. Тўғри, бу жой билан бироз овора бўлишга тўғри келди - илгари у ерда ташландиқ шаҳар ахлатхонаси бўлиб, меҳмонхона жамоаси уни ўз кучлари билан тозалаш ва ободонлаштиришга мажбур бўлган эди", - деб эслайди суҳбатдош.
Натижада, банк кредити маъқулланганида, янги бино учун ер қурилиши учун тўлиқ тайёр эди.
Вақт ўтиши билан соҳадаги вазият ўзгара бошлади. Давлат туризм соҳасини қўллаб-қувватлаш дастурларини йўлга қўйганида, молиялаштириш анча осонлашди. Кенгайтиришнинг янги босқичига тадбиркор икки йиллик имтиёзли давр билан етти йил муддатга 3,5 миллиард сўм имтиёзли кредит жалб қилди.
Молия бозорининг ўзгариши ва кўп йиллик машаққатли меҳнат натижаларини Дилфуза лойиҳа камтарона меҳмон уйи форматидан ўсиб кетганида ҳис қилди. Хона фондини 80 хонага етказиш учун тўртинчи қаватни қўшимча қуриш керак бўлди - бу сафар банк жараёнлари бутунлай бошқача сценарий асосида амалга оширилди. Агар бизнесни бошлашда аризанинг маъқулланишини ойлаб кутишга тўғри келган бўлса, энди кредитни расмийлаштириш атиги бир неча кун давом этди.
"Стихия" эффекти. Нукус меҳмонхона соҳасининг авж олишини қандай бошдан кечирди
Банк соҳасининг ўзгариши билан бир қаторда, Қорақалпоғистон бозори ҳам кучли ўзгаришларга эга бўлди. Тадбиркор Нукусда меҳмонхоналар сонининг кескин ўсишини бевосита "Стихия" электрон мусиқа, санъат ва фан фестивали билан боғлайди. Қуриган Орол қирғоғидан илк бор ўтган ушбу лойиҳа маҳаллий бизнесни туризм истиқболига ишонтирди ва шаҳарда ҳақиқий қурилиш авжини келтириб чиқарди.
"Стихия"га қадар Нукусда бор-йўғи беш-олти меҳмонхона бўлиб, уларнинг барча эгалари бир-бирини танир эди. Ҳозир уларнинг сони 30-40 тага етди, ярмини ҳатто ичкаридан ҳам кўрмаганман", - дейди Дилфуза
.
Инвесторларнинг ишончи тадбирнинг жадал ривожланиши билан мустаҳкамланди. 2019 йилда 5 минг иштирокчидан 500 га яқини чет элликлар эди. 2023 йилда "Стихия" вақтинча Навоий вилоятига кўчирилганда, у уч минг ташриф буюрувчини тўплади, уларнинг ярми МДҲ, Европа ва Осиё давлатларидан келган. Мўйноқдаги тарихий майдонига қайтган фестиваль қўшни мамлакатлардан келган сайёҳлардан тортиб Германия, Япония ва АҚШдан келган сайёҳларгача бўлган 8 мингдан ортиқ меҳмонни жамлаб, янги рекорд ўрнатди.
Худди шундай сакрашни Мўйноқнинг ўзи ҳам амалга оширган. Биринчи фестивалга қадар шаҳарда фақат битта меҳмонхона фаолият юритган бўлса, бугунги кунда уларнинг сони ўнга яқинлашди. Бундан ташқари, туманда янги кўп қаватли уйлар қурилди, эндиликда аҳоли ўз хонадонларини меҳмонларга ижарага бермоқда.
Бироқ, ёрқин кўрсаткичлар ортида воқеа туризмининг асосий заифлиги - унинг мавсумийлиги ва қисқа муддатлилиги яширинган. Меҳмонларнинг аксарияти Нукусдан фақат транзит маркази сифатида фойдаланади: улар шаҳарда атиги бир-икки кун тўхтаб, сўнгра чўлга - фестиваль ўтказиладиган жойга йўл олишади. Шу сабабли меҳмонхона бозори чуқур таркибий номутаносибликка дуч келмоқда. "Стихия" кунларида шаҳар инфратузилмаси - меҳмонхоналар ва умумий овқатланиш шохобчаларидан тортиб таксиларгача - максимал даражада ишлайди, бироқ сайёҳлар оқими иштирокчилари жўнаб кетиши биланоқ дастлабки ҳолатга қайтади. Шундай қилиб, меҳмонхона эгалари биргина тўрт кунлик фестиваль ўнлаб янги меҳмонхоналарни мавсум оралиғида барқарор иш билан таъминлашга имкон бермайдиган оғир ҳақиқатга дуч келишди.
Географик боши берк кўча ва кадрлар масаласи
Молиявий масалалардан ташқари, кадрлар танқислиги соҳа учун муҳим вазифа бўлиб қолди. Илгари ходимларни ўқитиш ва мажбурий сертификатлар олиш учун уларни Тошкентга юборишга тўғри келарди. Аммо меҳмонхона бир вақтнинг ўзида бир нечта маъмур ёки хизматчиларни олиб кетолмасди, бу меҳмонхона ишини тўхтатиб қўярди ва бюджетга сезиларли зарба берарди.
Жонибекова бу масалани туризм қўмитаси олдида бир неча бор кўтариб, сайёр курсларни Нукуснинг ўзида ташкил этишни таклиф қилган. Ташаббус ўз самарасини берди - вақт ўтиши билан Қорақалпоғистонда "Ипак йўли" туризм ва маданий мерос халқаро университетининг филиали очилди. Эндиликда мутахассисларнинг ўзлари ҳудудга келиб, меҳмонхона ва ресторан мутахассисларини жойларда тўлиқ ўқитиб, расмий ҳужжатлар билан таъминлайди.
Маҳаллий бизнес учун яна бир муҳим қадам рақамлаштиришга ўтиш бўлди. "E-mehmon" электрон ҳисоб тизимининг жорий этилиши меҳмонхона эгаларини қоғозбозликдан ва назорат органларига тинимсиз қўнғироқ қилишдан бутунлай халос этди - энди меҳмонларни рўйхатдан ўтказиш ва солиқ хизматига ҳисобот бериш бир неча дақиқада амалга оширилади.
Бироқ, меҳмонхона ичидаги тўғри ташкил этилган хизмат кўрсатиш - бу ишнинг ярми, холос. Бизнесни ривожлантириш учун асосий ташқи тўсиқ ҳудуднинг географик жойлашуви бўлиб қолмоқда. Қорақалпоғистон Самарқанд, Бухоро ёки Хива каби машҳур тарихий марказлар билан рақобатлаша олмайди, Нукусдан машҳур Мўйноқ ва қуриб бораётган Орол денгизигача эса яна икки юз километрдан ортиқ масофа бор. Бундай логистика туфайли туроператорлар минтақани камдан-кам ҳолларда стандарт дастурларга қўшадилар ва кўплаб хорижликлар Ўзбекистонга келганда Қорақалпоғистонни четлаб ўтадилар.
Дилфуза Жонибекованинг ишончи комилки, ечим юзада ётади: минтақани классик турларга тизимли равишда киритиш керак. Унинг фикрича, операторларга Хива - Бухоро - Самарқанд - Тошкент йўналиши бўйича саёҳатчиларни жўнатишдан олдин Нукусда ҳеч бўлмаганда бир-икки кун қолишни ташкил этишларининг ўзи кифоя. Қолаверса, Қорақалпоғистон пойтахти шовқин-сурондан чарчаган сайёҳни ўзига жалб қилиши мумкин.
“Бизгача етиб келганларни атмосфера кўпроқ ўзига тортади. Меҳмонларимиздан бири бу туйғуни жуда аниқ ифодалади: бу ерда шовқин ва шошилинч йўқ, инсон ниҳоят хотиржам дам олиши ва кучини тиклаши мумкин", - дейди Жонибекова.
Келажак режалари ва ўн йилликнинг асосий хулосалари
Эришилган ютуқлар билан тўхтаб қолмасдан, тадбиркор кейинги қадамни режалаштирмоқда. Янги лойиҳа - қорақалпоқ ошхонаси ресторани унинг меҳмонхонаси қачонлардир бошланган ғоянинг мантиқий давоми бўлади.
Унинг учун майдонча мажмуанинг икки биноси ўртасидаги участкада танланган. Асосий мақсад - миллий таъмни етказиш ва сайёҳлар учун максимал қулайлик яратиш, шунда улар бутун шаҳар бўйлаб асл маҳаллий таомларни қидиришга мажбур бўлмайдилар.
Ишга тушириш учун, ўн йил аввалгидек, яна кредит керак бўлади. Фақат бугунги кунда бу йўл энди қўрқинчли эмас: молия сектори ислоҳоти ва орттирилган обрў туфайли кредитни расмийлаштириш атиги бир неча кун давом этади.
Ўн йиллик босиб ўтилган йўлга назар ташлар экан, Дилфуза Жонибекова у ҳақда намойишкорона ғурурдан кўра кўпроқ камтарона ҳайрат билан гапиради.
“Баъзида ўзим ҳам бу қандай содир бўлганига ҳайрон қоламан. Бугун ҳеч кимнинг ёрдамисиз, ота-онамнинг қўллаб-қувватлашисиз ва бошқаларнинг маблағисиз нолдан қурган ўз бизнесим бор", - дейди тадбиркор аёл.
Шу билан бирга, суҳбатдош сўнгги йилларда бизнес учун очилган янги имкониятларни ҳам таъкидлайди. Бюрократик тартиб-таомилларнинг қисқариши, давлат қарзлари ва кредитларидан фойдаланиш имконияти, шунингдек, маҳаллий ҳокимият органлари билан янада самарали ҳамкорлик туфайли ишлаш осонлашди.
У, шунингдек, барқарорлик сири оддий эканлигини тан олади. Шу йиллар давомида тадбиркор аёл тез фойда ортидан қувмай, балки ўзи севган иш - хизмат кўрсатишни ташкил этиш ва одамлар билан ишлаш билан астойдил шуғулланган. У айнан шу тажрибани биринчи ўринга қўяди ва ўз иши ҳақида орзу қилаётганларга асосий маслаҳатни беради: бошланишда қанча маблағдан бошлашни эмас, балки ҳақиқатан ҳам нима билан шуғулланишни хоҳлаётганни тушуниш муҳимдир.
Ўзбекистон бўйлаб янгиликлар: Telegram-каналга уланинг
Изоҳлар мавжуд емас