Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистонда товарлар хавфсизлигини назорат қилиш ёндашуви ўзгариши мумкин. Асосий эътиборни тадбиркорларнинг ўзларини текширишдан аллақачон сотувга чиқарилган маҳсулотларга ўтказишни таклиф қилмоқдалар. Агар маҳсулот хавфли бўлса, уни қайтариб олишлари ёки бозордан олиб қўйишлари мумкин.
Олий Мажлис Сенати "Бозор назорати тўғрисида"ги қонунни маъқуллади, унда Ўзбекистонда ноозиқ-овқат маҳсулотларининг бозорга чиққандан кейинги хавфсизлигини назорат қилишнинг ягона тизими жорий этилади. Янги модель назорат мантиқининг ўзини ўзгартиради: асосий объект аниқ товар ва унинг белгиланган талабларга мувофиқлиги бўлади.
Қонун асосида Market Surveillance тамойили - сотувда бўлган маҳсулотларни назорат қилиш ётади. Шу билан бирга, гап бизнесни оммавий текширишга қайтиш ҳақида эмас. Назоратни хавф даражасини ҳисобга олган ҳолда ўтказиш, давлат органларининг ваколатларини эса товарларнинг алоҳида гуруҳлари бўйича тақсимлаш режалаштирилмоқда. Бу текширувлар такрорланиши ва компаниялар ишига асоссиз аралашиш эҳтимолини камайтириши керак.
Назорат органларида маҳсулотларни текшириш учун бир қатор воситалар пайдо бўлади. Улар назорат харидлари, экспертизалар ва лаборатория синовларини ўтказиши, қоидабузарликлар сабабларини аниқлаши ва қонунда назарда тутилган чораларни кўриши мумкин.
Қонун, шунингдек, "иқтисодий оператор" - ишлаб чиқарувчи, импорт қилувчи ва сотувчи тушунчасини киритади. Бу шуни англатадики, хавфли маҳсулот аниқланганда нафақат сотувчи, балки маҳсулотни Ўзбекистонга олиб кирган компания ёки унинг ишлаб чиқарувчиси ҳам жавобгарликка тортилиши мумкин. Шундай қилиб, назорат товар ҳаракатининг бутун занжирини қамраб олади.
Божхона органлари учун алоҳида ваколатлар назарда тутилган. Агар юкни расмийлаштиришда хавфларни бошқариш тизими эҳтимолий хавфни кўрсатса, партияни чиқаришни вақтинча тўхтатиб қўйишлари мумкин. Шундан сўнг тегишли идора уч иш куни ичида текширув ўтказиши керак. Шу билан бирга, мутахассислар омборга бориб, намуналарни олишлари ва уларни лаборатория синовларига юборишлари мумкин.
Бундан ташқари, сенаторлар назорат харидлари ва суиистеъмолчиликларни истисно қилиш зарурлигини муҳокама қилдилар. Таъкидланишича, бундай тадбирлар белгиланган хавф мезонлари бўйича ўтказилиши керак. Видеотасвирга олиш кўзда тутилган, зарурат туғилганда жараёнга гувоҳларни жалб қилиш мумкин.
Бунда тадбиркорлар бозор назорати тадбирларида иштирок этишлари, ҳужжатлар билан танишишлари, ўз ёзувларини юритишлари ҳамда текширувчиларнинг қарорлари ва ҳаракатлари устидан шикоят қилишлари мумкин бўлади.
Бундан ташқари, Европанинг Safety Gate тизимига ўхшаш Бозор назорати миллий ахборот тизими ва хавфли маҳсулотларнинг рақамли базаси яратилади. Бундай база давлат органлари ва истеъмолчиларга хавфли деб топилган ёки бозордан чақириб олинган товарлар тўғрисида маълумот олиш имконини беради.
Қонун харидорларга компенсация тўлаш масаласига ҳам тааллуқлидир. Агар маҳсулот қайтариб олинса, истеъмолчиларга етказилган зарар қопланиши керак.
Янги тизимнинг жорий этилиши Ўзбекистоннинг ЖСТга аъзо бўлишга тайёргарлиги билан боғлиқ. Бу савдодаги тўсиқларни бартараф этиш, маҳаллий маҳсулотларнинг рақобатбардошлигини ошириш ва бозорни контрафактдан ҳимоя қилишга ёрдам бериши кутилмоқда.
Изоҳлар мавжуд емас