Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Остонада бўлиб ўтган Оролни қутқариш халқаро жамғармаси таъсисчи давлатлари раҳбарлари кенгашининг йиғилишида Ўзбекистон Президенти 2027 йилдан бошлаб ташкилотга раислик қилиши ва унинг президенти бўлиши белгиланди. Саммитда Шавкат Мирзиёев минтақадаги сув тақчиллиги хавфидан огоҳлантириб, "Келажак суви" минтақавий дастурини ишга туширишни таклиф қилди.
Давлат раҳбари ўз нутқида экспертларнинг хавотирли прогнозини келтириб ўтди: 2040 йилга бориб Орол ҳавзасида сув тақчиллиги икки баробар ортиб, йилига 20 миллиард куб метрга етиши мумкин. Бундай шароитда минтақа давлатлари сувдан фойдаланиш самарадорлиги бўйича жаҳондаги энг қуйи ўринларда қолаётгани, хусусан, қишлоқ хўжалигида бир долларлик маҳсулот учун дунёдагидан икки баробар кўп сув сарфланаётгани танқид қилинган.
Ўзбекистон етакчиси минтақавий ҳамкорликни кучайтириш учун бир қатор стратегик ташаббусларни илгари сурган:
• "Келажак суви" дастури: Фермер ва саноатчиларни сувни тежовчи технологияларга ўргатиш;
• Инвестициявий кўлам: БМТнинг Оролбўйи бўйича траст фонди мандатини бутун Орол ҳавзасига кенгайтириш;
• Афғонистон омили: Қўшни давлатни сув ва экология масалалари бўйича минтақавий ҳамкорликка жалб этиш ва сув тақсимоти бўйича янги шартномавий база яратиш;
• Маданий кодекс: Сувни тежашни мактабгача таълимдан бошлаб ҳар бир кишининг кундалик одатига айлантириш.
Шунингдек, Президент 2026-2036 йилларни "Марказий Осиёда сувдан оқилона фойдаланиш бўйича амалий ҳаракатлар ўн йиллиги" деб эълон қилишни таклиф этган. Ўзбекистон тажрибасида сувни тежаш орқали йилига 10 миллиард куб метр маблағ иқтисод қилинаётгани, 2030 йилгача бу кўрсаткич 15 миллиардга етказилиши таъкидланган.
Саммит якунида Остона баёноти имзоланди ва 26 март санаси "Халқаро Орол денгизи, Амударё ҳамда Сирдарё куни" деб эълон қилинган. Навбатдаги йирик анжуман — Сувни тежаш бўйича бутунжаҳон форуми шу йилнинг сентябрь ойида Самарқандда бўлиб ўтади.
Изоҳлар мавжуд емас