Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. НАТОга аъзо Европа давлатлари жамоавий хавфсизлик механизмларини тубдан қайта қуришга қаратилган норасмий стратегияни ишлаб чиқишга киришдилар. Бир қатор ОАВ хабарларига кўра, ушбу "Б режаси" Американинг альянсдаги иштироки қисқариши ёки Вашингтон ташкилотдан бутунлай чиқиб кетиши эҳтимоли учун тайёрланмоқда. Ташаббуснинг асосий мақсади Европа мудофаа тизимининг бир давлат ресурсларига боғлиқлигини камайтиришдан иборат.
Бугунги кунда НАТО архитектураси амалда АҚШнинг ҳарбий ва молиявий салоҳияти атрофида қурилган. Америка томони альянс бюджетининг 60 фоиздан ортиғини таъминлайди, асосий разведка маълумотларини тақдим этади ва Европада асосий ядровий арсеналга эга. Бу қарамликнинг кўлами рақамлар билан ҳам тасдиқланади: 1,63 триллион долларни ташкил этган блок иштирокчиларининг умумий мудофаа харажатларидан 980 миллиардга яқини Қўшма Штатлар ҳиссасига тўғри келади. Шу билан бирга, ўтган йил давомида Европа иттифоқчилари ўз харажатларини деярли 20 фоизга оширди, бироқ уларнинг умумий ҳиссаси ҳали ҳам Вашингтон харажатларидан камлигича қолмоқда.
Мавжуд моделни қайта кўриб чиқиш асосий ўйинчилар, хусусан, Германия позициясининг ўзгариши туфайли имконли бўлди. Агар илгари Берлин хавфсизлик масалаларини АҚШга топширган бўлса, эндиликда ҳамкорликнинг ишончлилиги борасидаги ноаниқлик кучайиб, муқобил вариантларни излашга мажбур қилмоқда. Бундай муносабатга Доналд Трампнинг альянсга нисбатан танқидий баёнотлари, Гренландияни аннексия қилиш таҳдиди, эътиборнинг Яқин Шарққа кўчиши ва Украинага ҳарбий ёрдамни қисқартириш таҳдиди туфайли АҚШнинг ишончлилигига шубҳа ортиб бораётгани асос бўлди.
Европа стратегияси НАТОнинг мавжуд ҳарбий инфратузилмасини сақлаб қолишни, аммо функцияларни сезиларли даражада қайта тақсимлашни назарда тутади. Хусусан, қўмондонлик ва бошқарув тизимидаги кўпроқ позицияларни Европа мамлакатларига ўтказиш режалаштирилмоқда. Шу билан бирга, бир қатор давлатларда ҳарбий ишлаб чиқаришни кўпайтириш ва миллий армиялар сонини кўпайтириш бўйича амалий чора-тадбирлар кўриб чиқилмоқда. Бундан ташқари, эксперт доираларида Франция ва Буюк Британиянинг ядровий тийиб туришдаги ролини кенгайтириш имконияти муҳокама қилинмоқда, бу эса умумий хавфсизлик мақсадларидан воз кечмаган ҳолда ушбу соҳада Америка кафолатларининг эҳтимолий йўқолишини компенсация қилиши керак.
Изоҳлар мавжуд емас