Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Францияда мактаб ўқувчилари ва талабаларнинг таълим шароитларидан норозилиги билан бошланган намойишлар яшаш харажатлари ошиши ва давлат хизматлари сифатининг пасайишига қарши кенг кўламли ҳаракатга айланди. 17 октябрь куни мамлакатнинг турли шаҳарларида юз минглаб одамлар кўчага чиқди, айрим жойларда намойишлар тартибсизликлар, ёнғинлар ва полиция билан тўқнашувларга айланди. Президент Эммануэль Макрон 18 октябрь куни халққа мурожаат қилиб, зўравонликни қоралади ва норозилик иштирокчиларининг қонуний талабларини уларнинг жамоат тартибини бузган ҳаракатларидан ажратиш кераклигини таъкидлади.
Намойишлар қаердан бошланди?
Норозилик ҳаракати сентябрь ойида Парижнинг кам таъминланган аҳоли яшайдиган ҳудудларидаги мактаблардан бошланган. Ўқувчилар ўқитувчилар етишмаслиги, мактаб биноларининг таъмирталаблиги, синфлардаги ўқувчилар сони кўплиги ва таълим шароитлари етарли эмаслигидан норози бўлган.
Кейинчалик мактаблардаги дарсларни тўхтатиш ва биноларни тўсиб қўйиш билан бошланган акциялар Бордо, Ренн, Нант, Лион, Лилль ва Марсель каби шаҳарларга ҳам тарқалган. Октябрь ойига келиб ҳаракатга талабалар, касаба уюшмалари ва яшаш қиймати ошишига қарши чиқувчи бошқа гуруҳлар ҳам қўшилган.
Шу тариқа, дастлаб мактаблардаги таълим шароитларига қаратилган норозилик ижтимоий-иқтисодий муаммоларни ҳам қамраб олган умуммиллий ҳаракатга айланган.
17 октябрь куни нима содир бўлди?
Франция Ички ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, шанба куни мамлакат бўйлаб тахминан 550 минг киши намойишларда қатнашган. Бошқа баҳоларда иштирокчилар сони 800 минггача етган. Намойишларнинг катта қисми тинч ўтган бўлса-да, айрим шаҳарларда вазият кескинлашган.
Лимож шаҳрида шаҳар ҳокимлиги биноси ёнғиндан жиддий зарар кўрган. Марселда намойишчилар шаҳар ҳокимлиги биносига кириб, унинг деворларига ёзувлар қолдирган. Лионда эса туристик ахборот марказига ўт қўйилгани хабар қилинган. Айрим жойларда дўконлар талон-торож қилинган, полиция билан тўқнашувлар юз берган. Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар кўздан ёш оқизувчи газ ишлатган.
Associated Press агентлиги 18 октябрь куни камида 2 400 киши ҳибсга олинганини хабар қилган. Ҳодисалар полиция ходимлари ва намойишчиларнинг жароҳатланишига ҳам олиб келган.
Макрон халққа мурожаатида нималарни айтди?
Франция президенти Эммануэль Макрон 18 октябрь куни Елисей саройи сайтида эълон қилинган мурожаатида намойишлар давомидаги зўравонликни кескин қоралаган. Унинг таъкидлашича, ижтимоий талабларни билдириш ҳуқуқи жамоат биноларини вайрон қилиш, дўконларни талаш ёки полицияга ҳужум қилишни оқламайди.
Макрон ҳукумат бир вақтнинг ўзида икки вазифани бажариши кераклигини айтган: одамларнинг норозилиги сабабларини эшитиш ва уларни ҳал қилиш, шу билан бирга жамоат тартибини қатъий таъминлаш.
Президент маҳаллий ҳокимият вакиллари билан ҳамкорликда шаҳарлар, давлат бинолари ва савдо нуқталарини ҳимоя қилиш чоралари кўрилишини билдирган. Зарур ҳолларда айрим намойишларни тақиқлаш имконияти ҳам кўриб чиқилиши мумкин.
Шунингдек, Макрон ҳукуматдан полициянинг жамоат тартибини сақлашда қўллаган усуллари бўйича аниқлик киритишни ва содир бўлган воқеалардан тегишли хулосалар чиқаришни талаб қилган. Бу масала намойишлар давомида куч ишлатилиши ва иштирокчиларнинг жароҳатланиши ҳақидаги хабарлар фонида муҳим аҳамият касб этмоқда.
Изоҳлар мавжуд емас