Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. 28 июль куни эрталаб "Аэрофлот" авиакомпаниясининг ахборот тизимлари кенг кўламли киберҳужумга учради. Натижада ташувчининг барча асосий IT хизматлари, жумладан, парвозлар жадвали, рўйхатдан ўтиш ва мижозларга хизмат кўрсатиш фаолияти бузилган. Компания ўнлаб рейслар, жумладан, МДҲ мамлакатларига рейслар бекор қилинганини эълон қилди. 75 мингдан ортиқ йўловчи жабрланган.
Носозлик Москва вақти билан соат 07:40 атрофида қайд этилган. Йўловчилар парвозлар учун рўйхатдан ўта олмаган, парвоз ҳақида маълумот ололмаган ва чипталарни расмийлаштира олишмаган. Соат 10:12 ва 11:11 да "Аэрофлот" Москвадан Санкт-Петербург, Сочи, Қозон, Минск, Калининград, Уфа, Красноярск ва бошқа шаҳарларга 40 дан ортиқ рейслар бекор қилингани ҳақида хабар қилган. Кейинчалик рўйхат янада кенгайтирилди.
Йўловчилар тўпланиб қолмаслик учун аэропортни тарк этишга чақиришган. Уларга пулни қайтариш ёки 10 кун ичида чипталарни қайта расмийлаштириш таклиф қилинган. Бироқ буни фақат харид қилинган жойда амалга ошириш мумкиндир, аэропортдаги кассалар пулни қайтаришни амалга оширмайди.
Нафақат рўйхатдан ўтиш ва учиш, балки ҳаво кемаларига хизмат кўрсатишда ҳам жиддий қийинчиликлар юзага келган. Баъзи ҳолларда асосий тизимлар ўчириб қўйилгани сабабли самолётларга ёнилғи қуйишнинг иложи бўлмаган.
Ҳужум ортида ким турибди?
Киберҳужум учун жавобгарликни Silent Crow гуруҳи ва беларуслик BY киберпартизанлари ўз зиммасига олган. Хакерларнинг таъкидлашича, улар бир йил давомида компания тизимига киришган ва охир-оқибат 7 мингтагача жисмоний ва виртуал серверларни йўқ қилишга муваффақ бўлишган ва 22 терабайт маълумотни, шу жумладан шахсий маълумотларни ўғирлашган:
"BY Киберпартизани"даги ҳамкасбларимиз билан биргаликда узоқ давом этган ва кенг кўламли операция муваффақиятли ўтказилганини эълон қиламиз, натижада "Аэрофлот - Россия ҳаво йўллари" ички IT инфратузилмаси бутунлай шарманда қилинди ва йўқ қилинди. Йил давомида биз уларнинг корпоратив тармоғи ичида бўлдик, тизимли равишда киришни ривожлантириб, инфратузилманинг ядроси - Tier0 гача кириб бордик”.
Хакерларнинг сўзларига кўра, улар хакерлик ҳужуми чоғида ходимларнинг шахсий компьютерлари, жумладан, компания топ-менежменти устидан назоратни қўлга киритган. Бундан ташқари, улар эшитиш серверларидан маълумотларни, жумладан, телефон суҳбатлари аудиоёзувларини, ички алоқаларни, шунингдек, ходимларни кузатиш ва назорат қилиш тизимларидан видео ва логларни нусхалашга муваффақ бўлишган.
Ҳукумат муносабати
Москва минтақалараро транспорт прокуратураси носозликка хакерлик ҳужуми сабаб бўлганини маълум қилди. Россия Федерацияси Жиноят кодексининг 272-моддаси 4-қисми - "Оғир оқибатларга олиб келган компьютер маълумотларига ноқонуний кириш" бўйича жиноий иш қўзғатилган.
Россия Транспорт вазирлигининг аниқлик киритишича, Москва ва Санкт-Петербургда парвозларнинг бекор қилиниши ва кечикиши туфайли юзага келган вазиятга 75 мингга яқин йўловчи жабрланган.
Ҳодиса ортида "Аэрофлот" акциялари фонд биржасида 3,9 фоизга, бир қоғоз учун 56,61 рублгача тушиб кетган. Мутахассисларнинг огоҳлантиришича, оқибатларни бартараф этиш бир неча кундан бир ҳафтагача вақт олиши мумкин, харажат эса ўн миллионлаб рублдан ошиб кетади.
Изоҳлар мавжуд емас