Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. 28 май куни кечқурун маҳаллий вақт билан соат 21:31 да Флорида штатидаги Канаверал бурни яқинида Жефф Безоснинг Blue Origin аэрокосмик компаниясига тегишли New Glenn оғир ракета ташувчиси статик синов пайтида портлади. АҚШ космик кучларининг 36-базаси учириш мажмуасида фавқулодда ҳолат қайд этилди.
Компания матбуот хизмати ҳодиса оқибатида ҳеч ким жабрланмаганини расман маълум қилди.
Дастлабки маълумотларни Бревард округи Фавқулодда вазиятларни бошқариш маркази (Brevard EОC) тақдим этиб, маҳаллий аҳоли учун ҳеч қандай хавф йўқлигини таъкидлади. Blue Origin компаниясининг аниқлик киритишича, двигателларни режали ёқиш пайтида "аномалия" содир бўлган. Воқеа жойидан олинган кадрларда ракетанинг 98 метрли корпуси устида улкан аланга булути кўринади. Ҳозирда компания мутахассислари Аэронавтика ва космик фазони тадқиқ қилиш миллий бошқармаси ("НАСА") билан ҳамкорликда ҳодиса сабабларини аниқлаш бўйича шошилинч ишлар олиб бормоқда.
NASA раҳбари Жаред Айзекман расмий баёнотида агентлик чуқур тергов ўтказишда тўлиқ ёрдам беришини таъкидлади. Бу жорий миссиялар учун қисқа муддатли таъсирларни баҳолаш ва учиришларни хавфсиз давом эттириш учун зарур. Шунингдек, у янги оғир ташувчиларни яратиш фавқулодда мураккаб жараён эканлигини қўшимча қилди. Агентлик маълумотлар келиб тушиши билан авариянинг Artemis ва Moon Base асосий дастурларига таъсири даражаси ҳақида жамоатчиликни тезкорлик билан хабардор қилишни режалаштирмоқда.
Кенг кўламли фавқулодда ҳолат 26 май куни администратор Айзекман ой дастурини жадаллаштириш ва янги шартномалар ажратилишини эълон қилганидан атиги икки кун ўтиб содир бўлди.
Ушбу келишувлар доирасида Blue Origin ўзининг Blue Moon Mark 1 учувчисиз қўниш модули ёрдамида Ер сунъий йўлдошининг жанубий қутбига роверлар ва юкларни етказиб бериш учун 188 миллион доллар олди (Moon Base I миссияси 2026 йилнинг кузида режалаштирилган). Бундан ташқари, Илон Маскнинг SpaceX компанияси Artemis III ва IV экипажларини қўндириш учун кемани ишлаб чиқиш жадвалидан орқада қолаётгани сабабли, NASA раҳбарияти аввалроқ иккала компаниядан Artemis III бошқариладиган парвозини тезлаштириш бўйича ғояларни сўраган эди. Ушбу миссия учун ракетани йиғиш шу ёзда бошланиши керак, мақсадли учириш вақти эса 2027 йил ўрталарига мўлжалланган. Blue Origin ва космик агентлик ўртасидаги ой шартномасининг умумий қиймати 3,4 миллиард долларга баҳоланмоқда.
Blue Origin асосчиси Жефф Безос Х ижтимоий тармоғидаги воқеага муносабат билдириб, ходимлар хавфсизлигини тасдиқлади ва бу кунни "жуда оғир" деб атади. Безоснинг қўшимча қилишича, портлашнинг асл сабаби ҳақида гапиришга ҳали эрта, бироқ жамоа аллақачон терговни бошлаган. Унинг сўзларига кўра, компания парвозларни тезроқ тиклаш учун барча зарур нарсаларни тиклайди, чунки "бу мақсадга арзийди."
SpaceX раҳбари Илон Маск ҳам рақибга ҳамдардлик билдириб, New Glenn ракетасининг портлашини "ўта ачинарли" воқеа деб таърифлади.
Сиёсий даражада вазиятнинг мувофиқлаштирилишини конгрессмен Майк Харидополос тасдиқлади, у Х ижтимоий тармоғида Канаверал бурнидаги воқеадан сўнг NASA администратори Жаред Айзекман билан тўғридан-тўғри музокаралар олиб борилгани ҳақида хабар берди. Харидополос аномалия оқибатларини тезда бартараф этгани ва ходимлар ўртасида жароҳатларнинг олдини олгани учун муҳандислар, старт ҳисоблашлари ва фавқулодда хизматларга миннатдорчилик билдирди.
Айни пайтда АҚШ ўзининг асосий космик рақиби Хитойни ортда қолдириш мақсадида 2028 йилга бориб Ойга астронавтларни тушириш режаларини сақлаб қолмоқда. Агентлик яқинда амалга оширилган Artemis II прекурсор миссиясининг муваффақиятига таянади, унинг доирасида апрель ойи бошида тўрт нафар астронавт Integrity кемасида Ой атрофида парвоз қилди.
Изоҳлар мавжуд емас