Ўзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz. Жиззах вилоятига Наврўз кириб келиши билан даштлар тандир таомлари ифори, байрам дастурхонлари шовқини ва кўпкари ўйинларида чопаётган отлар дупур-дупури билан тўлади. Бу ерда баҳор бой дастурхон, халқ ўйинлари ва маҳалла аҳлини бирлаштирадиган меҳр-мурувват анъаналари билан қарши олинади. Бу ҳақида Ўзбекистон Республикаси Жиззах шаҳридаги "Қозон (Волгабўйи) федерал университети" федерал давлат автоном олий таълим муассасаси филиали талабалари – Аделя Бакирова, Рушана Бахметова ва Нигина Рустамовалар маълум қилди.
Жиззах: баҳор дастурхони таъми
Байрам дастурхонининг энг ўзига хос таомларидан бири ғилминди ҳисобланади. Бу жуда юпқа хамир қатламларидан тайёрланиб, сутли-унли қаймоққа шимдирилган ширин десертдир.
Ғилминди – Жиззах байрам дастурхонининг ширин таоми
Юпқа қатламларга эҳтиёткорлик билан крем суртилиб, ярим ой шаклида букланади ва устига эритилган сариёғ қуйилади. Айтишларича, ҳақиқий ғилминди оғизда эриб кетади.
Ғилминди – Жиззах байрам дастурхонининг ширин таоми
Жиззах байрам дастурхони жиззахча сомсасиз тасаввур қилиб бўлмайди. У одатда тандирларда пиширилади ва йириклиги ҳамда майда тўғралган гўшт ва думба ёғи солинган широдор таъми билан ажралиб туради.
Баҳорда дастурхонга бичак ҳам тортилади – янги кўкатлардан тайёрланадиган кичик сомсачалар. Ичига ялпиз, исмалоқ ва бошқа баҳорий кўкатлар солинади.
Ҳудудда машҳур таомлардан яна бири жиз (ези-ези) бўлиб, ўз ширасида қовурилиб, тилларанг тусга киргунча пиширилган гўштдир. Байрам кунлари у очиқ оловда катта қозонларда тайёрланади.
Зомин ва Бахмал тоғли ҳудудларида эса тандир гўшт алоҳида фахр билан тилга олинади. Арча шохлари билан тандирда димлаб пишириладиган бу таом ўзига хос хушбўй ифорга эга.
Жиззах: кўпкари шукуҳи
Жиззах вилоятида Наврўзни кўпкарисиз тасаввур қилиб бўлмайди.
Наврўз байрамидаги кўпкари
Жиззах вилоятида Наврўз байрамидаги кўпкари
Баҳор келиши билан кенг даштларда юзлаб чавандозлар ва минглаб томошабинлар жам бўлади. Энг моҳир чавандозлар – полвонлар – улоқни белгиланган жойга етказиш учун беллашади.
Ғолиблик чавандозларга нафақат қимматбаҳо совғалар – от, автомобил ёки чорва, балки халқ ҳурматини ҳам олиб келади. Кўплаб жиззахликлар учун кўпкари оддий мусобақа эмас, балки авлоддан авлодга ўтиб келаётган жонли анъанадир.
Жиззах: эзгулик байрами
Бу ерда Наврўз нафақат халқ сайиллари ва бой дастурхон, балки эзгулик ва саховат фасли ҳамдир.
Байрам кунлари маҳаллаларда палов ва сумалак тайёрланиб, аҳоли билан баҳам кўрилади. Айниқса, кексалар, болалар ва эҳтиёжманд оилаларга алоҳида эътибор қаратилади.
Вилоятда хайрия акциялари ва ижтимоий тадбирлар ҳам ўтказилади. Баъзан имконияти чекланган оилалар фарзандлари учун хатна тўйлари ҳам ташкил этилади.
Бундай ташаббусларда турли жамоат ташкилотлари, жумладан "Оқила аёллар" ҳаракати, "Мурувват" ташкилоти ҳамда Жиззах вилояти ҳокимлиги фаол иштирок этади.
Жиззахликлар учун Наврўз – саховат, миллий анъаналар ва ўзаро меҳр-оқибат байрамидир.
Таҳририятдан. Batafsil.uz ўқувчилари мамлакатнинг турли ҳудудларида Наврўз қандай нишонланиши ҳақида ўз ҳикоялари билан бўлишди. Биз эса энг қизиқарли ҳикояларни чоп этиб, байрамнинг ўзига хос анъаналари билан сизларни таништиришда давом этамиз.
Изоҳлар мавжуд емас