Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистон KidsRights Index 2026 халқаро индексида 194 давлат орасида 96-ўринни эгаллаб, ўтган йилга нисбатан икки поғона пастлади. Мамлакат соғлиқни сақлаш соҳасида юқори баҳоланди, энг паст кўрсаткичлар эса бола ҳуқуқларини амалга ошириш учун қулай муҳит яратишда қайд этилди.
Мамлакат 0,679 балл тўплади, бу халқаро стандартлар бўйича болалар ҳуқуқларини амалга оширишнинг ўртача даражасини акс эттиради.
Рейтинг БМТнинг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциясини ратификация қилган давлатларни қамраб олади. Баҳолаш бешта асосий йўналиш бўйича шакллантирилиб, унда Ўзбекистон қуйидаги ўринларни эгаллади: яшаш ҳуқуқи - 95-ўрин, соғлиқни сақлаш - 15-ўрин, таълим - 101-ўрин, ҳимоя - 115-ўрин, қулай атроф-муҳит - 124-ўрин.
Минтақа давлатлари Ўзбекистондан олдинда, бу эса уни қўшнилар орасида аутсайдерга айлантиради. Қозоғистон болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва таълим тизимини ривожлантиришнинг юқори даражасини кўрсатиб, 24-ўринни эгаллади ва Марказий Осиёда етакчи бўлди. Туркманистон 75-ўринни, Қирғизистон эса 82-ўринни эгаллади. Тожикистон 92-ўринни эгаллади.
Таққослаш учун: Люксембург 0,871 балл билан рейтингни бошқарди, шунингдек, Исландия, Монако, Германия, Нидерландия, Норвегия, Греция, Белгия, Словения, Австрия ва Таиланд кучли ўнталикка кирди. Россия 151-ўринни эгаллади. БМТнинг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциясини ратификация қилмагани учун АҚШ индексда йўқ.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, Ўзбекистон таълим сиёсатини кучайтириши ва таълим сифатини ошириши зарур, чунки таълим узоқ муддатли ривожланиш истиқболларини шакллантиради. Бундан ташқари, болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш институтларини мустаҳкамлаш, зўравонлик ва камситиш даражасини пасайтириш, шунингдек, болалар қарор қабул қилишда иштирок этиши ва ўзини ҳимояланган ҳис қилиши мумкин бўлган янада қулай ижтимоий муҳитни яратиш талаб этилади.
Ҳисобот муаллифларининг таъкидлашича, 2026 йилда дунёда болалар ҳуқуқлари билан боғлиқ вазият ёмонлашишда давом этди. Ўтган йилга нисбатан атиги бешта давлат ўз позициясини яхшилай олди, 31 давлат эса рейтингда пастлади. Бундан ташқари, энг юқори кўрсаткичларга эга мамлакатлар сони деярли учдан бир қисмга қисқарди. Тадқиқотчилар асосий глобал таҳдидлар орасида қуролли можаролар, болаларга нисбатан зўравонлик ва болалар орасида семизликнинг кўпайишини таъкидлайдилар.
Сўнгги ҳисоботларда болаларнинг руҳий саломатлиги масалаларига, жумладан, рақамли муҳит ва ижтимоий тармоқларнинг таъсирига алоҳида эътибор қаратилмоқда, бу эса янги глобал муаммолардан бирига айланмоқда. Бундан ташқари, сўнгги йилларда атроф-муҳит таъсири ва иқлим ўзгариши билан боғлиқ омиллар ҳам баҳолашга киритилмоқда.
Аввалроқ Ўзбекистон Иқтисодиёт ва тинчлик институти (IEP) томонидан эълон қилинган Глобал тинчликпарварлик индексида 37-ўринни эгаллаб, Марказий Осиёнинг энг хавфсиз ва тинчликсевар мамлакатлари рейтингида етакчилик қилган эди.
Изоҳлар мавжуд емас