Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистонда аҳоли учун суюлтирилган газнинг чакана сотиш нархини ошириш таклиф этилмоқда. Бу Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан жамоатчилик муҳокамасига қўйилган ҳукумат қарори лойиҳасида назарда тутилган.
Лойиҳага мувофиқ, аҳолига маиший эҳтиёжлар учун етказиб бериладиган суюлтирилган газнинг чакана нархи ҳар бир килограмм учун қўшилган қиймат солиғи билан 2000 сўмдан 5000 сўмгача оширилиши мумкин. Шунингдек, тадбиркорлар томонидан аҳолига суюлтирилган газни етказиб бериш хизмати учун ҳар бир килограмм учун ҚҚС билан 1300 сўмлик чекланган нарх белгилаш таклиф этилмоқда.
Янги тартибни 2026 йил 1 ноябрдан жорий этиш режалаштирилган. Ҳукумат тушунтириш материалларига кўра, амалдаги 2000 сўмлик нарх аҳолини зарур ҳажмда суюлтирилган газ билан ўз вақтида таъминлаш имконини бермаяпти.
Айни пайтда мамлакатда маиший газдан фойдаланувчи қарийб 4 миллион истеъмолчи мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бирига ойига 20 килограммдан газ етказиб бериш учун йилига тахминан 912 минг тонна ёқилғи талаб қилинади. Ҳозирда газ баллонларини етказиб бериш оралиғи ўртача 30–35 кунни, айрим ҳудудларда эса ундан ҳам узоқ муддатни ташкил этмоқда.
Натижада айрим оилалар қўшимча газни бозор нархларида — ҳар бир килограмм учун 11 мингдан 13,5 минг сўмгача бўлган нархларда сотиб олишга мажбур бўлмоқда.
Бундан ташқари, ички ишлаб чиқариш камайиб, импорт ҳажми кескин ошмоқда.
Хусусан, суюлтирилган газ ресурсларининг умумий ҳажми 2023–2026 йилларда 68 фоизга ошиб, 1,52 миллион тоннага етиши кутилаётган бўлса-да, шу даврда ички ишлаб чиқариш 883 минг тоннадан 803 минг тоннага (9 фоизга) камаяган. Импорт эса 19 минг тоннадан 713 минг тоннагача (қарийб 38 бараварга) ўсган.
Жорий йилнинг январь–сентябрь ойларида мамлакатга 539 минг тонна суюлтирилган газ импорт қилинган. Шунингдек, автомобиллар томонидан пропанга талаб ҳам ошиб, ушбу ёнилғидан фойдаланадиган транспорт воситалари сони 716 мингтага етган.
Нархларнинг ошиши муносабати билан ижтимоий ҳимояга муҳтож оилаларга харид қилинган суюлтирилган газнинг ҳар бир килограммига 3000 сўмдан компенсация бериш таклиф қилинмоқда. Бунда компенсация ойига кўпи билан 20 килограмм газ учун тўланади ва ойлик компенсациянинг энг юқори миқдори 60 минг сўмни ташкил этади.
Изоҳлар мавжуд емас