Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Африка қитъасининг шимоли-шарқида жойлашган Эфиопия ва унинг қўшниси Эритрея ўртасида муносабатлар яна кескинлашиб, минтақада йирик уруш хавфи юзага келди. Эфиопия ҳукумат қўшинлари Эритрея билан чегарада жойлашган ва илгари исёнчилар назоратида бўлган Заламбесса шаҳрига кириб борди.
Ушбу кескинлик ўтган ойда Эфиопия шимолидаги Тиграй вилоятида "Тиграй халқ озодлик фронти" номли исёнчи гуруҳнинг қайта ҳужумга ўтиши ортидан бошланган.
Марказий ҳукуматга бўйсунмайдиган ушбу айирмачи кучларнинг ҳаракати сабабли 2020–2022 йилларда юз минглаб одамларнинг ёстиғини қуритган фуқаролар уруши қайта аланга олган.
Бунга жавобан Эфиопия армияси қарши ҳужум бошлаб, исёнчиларни шимолга — Эритрея чегарасидаги Заламбесса шаҳригача чекинтирди ва ҳудудни ўз назоратига олган.
Вазиятни янада мураккаблаштираётган асосий омил — Эфиопия ва Эритрея ўртасидаги алоқаларнинг қайта ёмонлашганидир. 2018 йилда тинчлик шартномаси тузган бу икки давлат яна қарама-қарши томонларда пайдо бўлган.
Эфиопия ҳукумати Эритреяни исёнчиларга ёрдам беришда ва ўз ҳарбийларини Эфиопия ҳудуди ичкарисига 60 километргача суқиб киргизишда айбламоқда.
Ўз навбатида, Эритрея бу айбловларни кескин рад этиб, уларни "уруш эълони" деб баҳолаган.
Эритрея Ташқи ишлар вазири Осман Салеҳ БМТ Хавфсизлик Кенгашига мурожаат қилиб, Эфиопияга қарши БМТ Уставининг VII бобига асосан қатъий чоралар — санкциялардан тортиб ҳарбий тўхтатиш чораларини қўллашни сўраган.
Бундан ташқари, можаро ортида денгизга чиқиш бўйича кўп йиллик муаммо ҳам ётибди. 1993 йилда Эритрея Эфиопия таркибидан ажралиб чиқиб мустақилликка эришгач, Эфиопия Қизил денгизга чиқиш имкониятидан маҳрум бўлган.
Эфиопия денгизга чиқишни тиклашни стратегик масала деб ҳисоблайди ва буни тинчлик йўли билан ҳал этишни таъкидласа-да, қўшни давлатларда бу борада хавотирлар сақланиб қолмоқда.
Ҳозирда икки давлат ўртасидаги адоват сабабли маҳаллий тўқнашув бутун Шарқий Африка ҳудудини қамраб олувчи йирик урушга айланиб кетиш хавфи бор. Шу сабабли БМТ Хавфсизлик Кенгаши вазиятни назоратга олиш ва ҳарбий ҳаракатлар кенгайишининг олдини олиш мақсадида ёпиқ эшиклар ортида шошилинч маслаҳатлашувлар ўтказишни режалаштирган.
Бундан олдин Судан Эфиопияни мамлакатнинг жануби-шарқий вилоятлари, жумладан, Мовий Нил бўйлаб бир қатор дрон зарбалари беришда айблаганди. Хартум ҳукумати ҳужумлар мамлакат суверенитетини бузаётгани ва "душманлик характерига эга" эканини маълум қилган эди.
Изоҳлар мавжуд емас