Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистонда кўп квартирали уйлар қурилишига аҳоли маблағларини жалб қилиш тартиби ўзгариши мумкин. Қонун лойиҳасига кўра, фуқароларнинг қурилишга киритган пули банкларда очиладиган эскроу ҳисобварақларида сақланади ва уй белгиланган талаблар асосида қурилиб, фойдаланишга топширилганидан кейингина қурувчига ўтказилади.
Олий Мажлис Қонунчилик палатаси "Кўп квартирали уйларни ва бошқа кўчмас мулк объектларини улуш киритиш асосида қуриш тўғрисида"ги қонун лойиҳасини учинчи ўқишда қабул қилиб, Сенатга юборган. Ҳужжат улушли қурилишда иштирок этувчи фуқароларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилган.
Қонун лойиҳасига мувофиқ, қурувчи аҳоли маблағларини жалб қилиши учун бир нечта талабга жавоб бериши керак. Жумладан, у Ягона ахборот тизимида рўйхатдан ўтиши, ваколатли банк билан бош битим тузиши ва лойиҳа декларациясини эълон қилиши лозим.
Шунингдек, улушли иштирок этиш шартномаси нотариал тасдиқланади ва давлат рўйхатидан ўтказилади. Бу бир квартира ёки бошқа кўчмас мулк объектининг бир неча кишига сотилиши ҳамда норасмий келишувлар орқали шартнома шартларининг ўзгартирилишининг олдини олишга хизмат қилиши кутилмоқда.
Қурувчи қонун талабларини бузиб, фуқаролардан маблағ жалб қилган тақдирда, улушдор ушбу пулни қайтаришни ва ундан фойдаланганлик учун фоиз тўлашни талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади.
Ҳужжатда қурилиш ўз вақтида якунланишини таъминлаш механизмлари ҳам белгиланмоқда. Зарур ҳолларда ваколатли банк ёки қурувчини алмаштириш, қурилишни узлуксиз молиялаштириш имкониятлари яратилади.
Бундан ташқари, улушли қурилишга оид маълумотлар Ягона ахборот тизимига жойлаштирилади. Фуқаролар қурувчи, қурилиш объекти ва лойиҳанинг амалга оширилиши ҳақидаги маълумотлар билан очиқ танишиши мумкин бўлади.
Қонун лойиҳасини иккинчи ўқишга тайёрлаш жараёнида депутатлар қурилаётган кўп квартирали уйларни ўрганиб, қурувчилар ва улушдорлар билан мулоқот қилган. Натижада шартномаларга киритиладиган ўзгартиришларни ҳам нотариал тасдиқлаш, уйни топшириш муддати бузилганда муаммоли объект деб топиш учун қўшимча олти ой кутиш талабини бекор қилиш каби нормалар киритилган.
Шунингдек, қурувчи аниқланган камчиликларни бартараф этмасдан, фақат товон тўлаш орқали муаммоли объектлар реестридан чиқиб кетишига йўл қўйилмаслиги белгиланмоқда.
Қайд этиш жоизки, Президентнинг 2025 йил 27 январдаги фармони билан улушли қурилишда эскроу тизимини босқичма-босқич жорий этиш белгиланган. 2025 йил 1 июлдан ушбу ҳисобварақлар орқали маблағ жалб қилиш ихтиёрий асосда амал қилиб келмоқда. Қонун лойиҳасида эса фуқаролар маблағларини ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий механизмлари мустаҳкамланмоқда.
Ҳужжат кучга кирганидан кейин қурилишига рухсатнома олинган объектларга нисбатан татбиқ этилиши кўзда тутилган. Бу амалда қурилаётган уй-жой лойиҳалари тўхтаб қолиши хавфини камайтиришга қаратилган.
Изоҳлар мавжуд емас