Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистон Миллий статистика қўмитаси уй-жой бозоридаги нархлар индексларини ҳисоблаш методикасини қайта кўриб чиқди. Ўзгаришлар баҳолаш методикасига ҳам, маълумотлар манбаларига ҳам таъсир кўрсатди. Энди кўчмас мулк қийматини баҳолашда объектларнинг хусусиятлари ҳисобга олинади ва биринчи марта хусусий уйлар ҳам ҳисоб-китобга киритилган.
Асосий янгилик гедоник регрессия методини қўллаш бўлди. Уй-жойга нисбатан бу шуни англатадики, квартира ёки уйнинг нархи ҳар бирининг хусусиятлари мажмуасига: майдони, жойлашуви, қавати, хоналар сони, уй тури, ҳолати ва бошқа параметрларга боғлиқ.
Бу нархларнинг ҳақиқий ўзгаришини битимлар таркибидаги ўзгаришлардан ажратиш имконини беради. Масалан, агар бир кварталда қиммат квартиралар кўпроқ сотилса, бошқасида эса арзон уйлар кўпроқ сотилса, бу автоматик равишда якуний индексга таъсир қилмайди.
Яна бир муҳим ўзгариш - бозор қамровининг кенгайиши. Эндиликда индексни ҳисоблашда нафақат квартиралар, балки иккиламчи бозордаги якка тартибдаги уй-жойлар ҳам ҳисобга олинади, бунинг натижасида кўчмас мулк бозорининг тўлиқроқ манзараси шаклланади.
Ахборот манбалари ҳам ўзгарди. Маълумотларнинг асосий манбаи OLX.uz платформасидаги уй-жой савдоси ҳақидаги эълонлар бўлди. Агар алоҳида ҳудудлар бўйича маълумотлар етарли бўлмаса, қўшимча равишда кўчмас мулк агентликлари ва хусусий риэлторларнинг очиқ "Telegram" каналларидаги эълонлардан фойдаланилади. Фақат 2026 йилнинг биринчи ярмида индексни ҳисоблаш учун ҳар чоракда 150 мингга яқин эълон таҳлил қилинган.
Статистикани таққослаш мумкин бўлиши учун қўмита 2024 йилдан бошлаб индексларнинг динамик қаторларини янги усул бўйича қайта ҳисоблаб чиқди. Бу сўнгги йиллардаги нархларни янги ҳисоблаш усулига ўтиш билан боғлиқ бузилишларсиз таққослаш имконини беради.
Илгаригидек, уй-жой нархлари индекси ҳар чоракда Миллий қўмитанинг расмий веб-сайтида ва "SIAT" ахборот-таҳлил тизимида эълон қилинади. Идоранинг таъкидлашича, янги методика халқаро амалиётга мос келади ва давлат органлари, банклар, қурувчилар ва харидорлар учун фойдали бўлган бозорнинг янада объектив манзарасини тақдим этади.
Аввалроқ Марказий банк 2026 йилнинг биринчи чораги учун "Кўчмас мулк бозори таҳлили"ни эълон қилган эди.
Асосий янгилик гедоник регрессия методини қўллаш бўлди. Уй-жойга нисбатан бу шуни англатадики, квартира ёки уйнинг нархи ҳар бирининг хусусиятлари мажмуасига: майдони, жойлашуви, қавати, хоналар сони, уй тури, ҳолати ва бошқа параметрларга боғлиқ.
Бу нархларнинг ҳақиқий ўзгаришини битимлар таркибидаги ўзгаришлардан ажратиш имконини беради. Масалан, агар бир кварталда қиммат квартиралар кўпроқ сотилса, бошқасида эса арзон уйлар кўпроқ сотилса, бу автоматик равишда якуний индексга таъсир қилмайди.
Яна бир муҳим ўзгариш - бозор қамровининг кенгайиши. Эндиликда индексни ҳисоблашда нафақат квартиралар, балки иккиламчи бозордаги якка тартибдаги уй-жойлар ҳам ҳисобга олинади, бунинг натижасида кўчмас мулк бозорининг тўлиқроқ манзараси шаклланади.
Ахборот манбалари ҳам ўзгарди. Маълумотларнинг асосий манбаи OLX.uz платформасидаги уй-жой савдоси ҳақидаги эълонлар бўлди. Агар алоҳида ҳудудлар бўйича маълумотлар етарли бўлмаса, қўшимча равишда кўчмас мулк агентликлари ва хусусий риэлторларнинг очиқ "Telegram" каналларидаги эълонлардан фойдаланилади. Фақат 2026 йилнинг биринчи ярмида индексни ҳисоблаш учун ҳар чоракда 150 мингга яқин эълон таҳлил қилинган.
Статистикани таққослаш мумкин бўлиши учун қўмита 2024 йилдан бошлаб индексларнинг динамик қаторларини янги усул бўйича қайта ҳисоблаб чиқди. Бу сўнгги йиллардаги нархларни янги ҳисоблаш усулига ўтиш билан боғлиқ бузилишларсиз таққослаш имконини беради.
Илгаригидек, уй-жой нархлари индекси ҳар чоракда Миллий қўмитанинг расмий веб-сайтида ва "SIAT" ахборот-таҳлил тизимида эълон қилинади. Идоранинг таъкидлашича, янги методика халқаро амалиётга мос келади ва давлат органлари, банклар, қурувчилар ва харидорлар учун фойдали бўлган бозорнинг янада объектив манзарасини тақдим этади.
Аввалроқ Марказий банк 2026 йилнинг биринчи чораги учун "Кўчмас мулк бозори таҳлили"ни эълон қилган эди.
Изоҳлар мавжуд емас