Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. АҚШда жинсий жиноятлар учун судланган молиячи Жеффри Эпштейн иши бўйича янги тафсилотлар очиқланди. Ўзбекистонлик собиқ модель Роза 2009 йилда унинг модель агентлиги Эпштейннинг Флоридадаги уйига икки марта фотосессия учун юборганини айтди. Унинг таъкидлашича, агентлик раҳбарияти унинг қаерга бораётганини билган, аммо хавфсизлигини таъминламаган.
Роза бу ҳақда BBC нашрига берган интервьюсида гапирган. Унинг сўзларига кўра, ўша вақтда у 18 ёшда бўлган ва Ўзбекистондан АҚШга келганига ҳали бир ой ҳам тўлмаган эди.
Модель агентлик уни Флорида штатидаги Палм-Бич шаҳрида жойлашган Эпштейннинг уйига икки марта фотосессияга юборган. Ўша пайтда молиячи вояга етмаган қизга нисбатан жинсий жиноят учун судланган бўлса-да, қамоқдан ташқарида ишлаш имкониятига эга бўлган.
Розанинг айтишича, унинг хавфсизлигини таъминлаши керак бўлган MC2 Model Management агентлиги аксинча, уни хавфли вазиятга қўйган.
"Агентлигимнинг вазифаси мени ҳимоя қилиш эди, аммо улар буни уддалай олмади. Аксинча, мени хавф остида қолдирди. Бунинг учун улар жавобгар бўлиши керак", — деган у.
Роза 2009 йилда MC2 Model Management агентлигининг АҚШдаги бўлими орқали Эпштейннинг уйига юборилган. Ўша вақтда агентликнинг Америкадаги бўлимига Жефф Фуллер раҳбарлик қилган. Ҳозир у The Source Models номли бошқа модель агентлигини бошқаради.
Розанинг таъкидлашича, Фуллер унинг қаерга юборилаётганидан хабардор бўлган. У бу фикрини тасдиқлаш учун BBC журналистларига 2009 йилги харажатлар ҳисоботини кўрсатган. Ҳужжатда Фуллер иккинчи фотосессиядан кейин Розанинг Палм-Бичдан қайтиши учун авиачиптани шахсан буюртма қилгани акс этган.
Аввалроқ Фуллер моделнинг Эпштейннинг уйига боришидан бехабар бўлганини билдирган. Бироқ янги ҳужжатлар унинг бу баёноти юзасидан саволлар пайдо қилган. Розанинг айтишича, фотосессиялардан кейин Эпштейн уни ўз ёрдамчиси сифатида ишлашга жалб қилган ва мунтазам равишда жинсий зўравонлик қилган.
BBC журналистлари АҚШ Адлия вазирлиги томонидан эълон қилинган ҳужжатларни ўрганиб, MC2 агентлиги орқали Эпштейн билан у жинсий жиноят учун судланганидан кейин ҳам алоқада бўлган камида 10 нафар моделни аниқлаган.
Ҳужжатларда Эпштейн 2005 йилда ушбу модель агентлигига бир миллион доллар бергани ҳам қайд этилган. Бироқ агентлик эгалари икки йил ўтиб, унинг компанияга алоқаси йўқлигини билдирган. Суриштирувда агентликнинг собиқ агенти Рэмси Элкхоли ва раҳбарларидан бири Фейт Кейтснинг Эпштейн билан алоқалари ҳам ўрганилган.
Маълум бўлишича, Элкхоли Эпштейнни 34 нафар аёл билан таништиришга ҳаракат қилган. Улар орасида ҳали мактабда ўқиётган 18 ёшли қиз ҳам бўлган. Ушбу аёл кейинчалик 19 ёшида Эпштейн билан учрашганида жинсий зўравонликка учраганини айтган.
Элкхоли эса барча айбловларни рад этган. У Эпштейннинг жиноий фаолиятидан бехабар бўлганини ва уни фақат профессионал имкониятлар яратиши мумкин бўлган нуфузли шахс сифатида таништиришни мақсад қилганини билдирган.
BBC билан суҳбатлашган яна бир жабрланувчи — Шарқий Европадан келган Симона (исми ўзгартирилган) Эпштейн уни 200 мартадан ортиқ зўрлаганини маълум қилган. Унинг айтишича, Эпштейн билан танишганида 20 ёшда бўлган ва Нью-Йоркдаги модель агентлиги билан шартнома тузган эди. Кейинчалик молиячи уни ўша вақтда Next Management агентлигини бошқарган Фейт Кейтс билан таништирган.
Симонанинг сўзларига кўра, учрашувда Кейтс унга пластик жарроҳлик амалиётини ўтказишни таклиф қилган ва жарроҳнинг маълумотларини Эпштейнга юборган. Кейинчалик молиячи уни моделлик фаолиятини тўхтатиб, ўз ёрдамчиси бўлиб ишлашга кўндирган. Симона қарийб икки йил давомида Эпштейн унинг ҳаётининг деярли барча жабҳаларини назорат қилганини айтган.
Фейт Кейтснинг адвокатлари эса мижозлари Эпштейн томонидан алданганини билдирган. Улар Кейтс моделга пластик жарроҳлик амалиётини ўтказишни таклиф қилмаганини ҳам таъкидлаган.
Модель агентликлари ҳам жавобгарликка тортилиши мумкинми?
Эпштейннинг 100 нафардан ортиқ жабрланувчиси манфаатларини ҳимоя қилган адвокат Сигрид Макколи модель агентликлари молиячининг ёш аёлларга етиб боришида муҳим восита бўлганини айтган. Унинг фикрича, моделларни изловчи агентлар Эпштейн қизиққан аёлларни топишга ёрдам берган бўлиши мумкин.
Моделларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи Model Alliance ташкилоти асосчиси Сара Зифф ҳам агентликлар масъулияти масаласига эътибор қаратган.
"Кўпинча муаммонинг ўзи модель агентликларида бўлади. Чунки улар моделлар билан ана шундай хавфли эркаклар ўртасидаги боғловчи бўғин ҳисобланади", — деган у.
Нью-Йорк штати сенатори Зеллнор Майри эса Эпштейннинг жиноий фаолиятидан хабардор бўлган ёки бу ҳақда билиши керак бўлган шахсларни ҳам жавобгарликка тортиш зарурлигини билдирган. У жинсий эксплуатация билан боғлиқ жиноятларга ёрдам берган шахсларни текшириш учун ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга қўшимча ваколатлар беришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини таклиф қилган.
Сенаторнинг фикрича, агар модель агентликлари Эпштейннинг нима билан шуғулланаётганини билган ёки билиши керак бўлган ҳолда унга қизларни юборган бўлса, улар ҳам қонун олдида жавоб бериши лозим.
Роза аввалроқ АҚШ адлия тизимини ҳам танқид қилганди
Эслатиб ўтамиз, Роза 2026 йил 12 май куни АҚШ Вакиллар палатаси Назорат қўмитасининг Флоридада ўтказилган тингловида ҳам омма олдида гувоҳлик берган. У ўша пайтда 18 ёшида Ўзбекистондан моделлик фаолияти билан шуғулланиш учун АҚШга келгани ва Эпштейн томонидан уч йил давомида жинсий зўравонликка учраганини айтганди.
Розанинг сўзларига кўра, уни АҚШга моделлик агенти Жан-Люк Брюнел таклиф қилган. Кейинчалик у Эпштейннинг қўлига топширилган. Аёл молиячининг уй қамоғи даврида ҳам зўравонлик давом этганини билдирган.
У, шунингдек, АҚШ расмийларини икки томонлама стандартларда айблаган. Розанинг таъкидлашича, Эпштейн иши бўйича эълон қилинган архив ҳужжатларида жабрланувчиларнинг шахсий маълумотлари ошкор қилинган, молиячининг нуфузли эҳтимолий шериклари ҳақидаги маълумотлар эса яширилган.
Эпштейн 2019 йилда одам савдоси ва жинсий эксплуатация билан боғлиқ янги айбловлар бўйича судни кутаётган вақтда қамоқхона камерасида вафот этган. Роза эса ўз бошидан кечирган воқеаларни ошкор қилиш орқали бошқа жабрланувчилар ҳам сукут сақламаслигига умид қилмоқда.
"Мен учун адолат йўқ. Ҳеч нарса бўлиб ўтган воқеаларни ортга қайтара олмайди", — деган у.
Унинг айтишича, кўплаб жабрланувчилар ҳануз қўрқув сабаб ўз бошидан кечирганларини ошкор қилмаяпти. Роза уларни сукут сақламасликка ва ўз ҳикояларини айтишга чақирган.
Изоҳлар мавжуд емас