Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистонда нафақат жабрланувчиларнинг ўзлари, балки уларнинг қариндошлари ёки қўшнилари ҳам оилавий зўравонлик ҳолати ҳақида хабар беришлари ва ҳимоя ордерини расмийлаштириш ташаббуси билан чиқишлари мумкин бўлади. Ҳужжат ахборот келиб тушгандан сўнг 24 соат ичида расмийлаштирилади. Бу ҳақда Тошкент шаҳар реабилитация маркази директори Муҳаббат Зоҳидова сўзлаб берди. Бу ҳақда Batafsil.uz мухбири хабар бермоқда.
Унинг сўзларига кўра, бундай тартиб аёлнинг ўзи ёрдам сўраб мурожаат қила олмайдиган ёки журъат этмайдиган вазиятларга тезроқ жавоб бериш имконини беради. Эҳтимолий зўравонлик ҳақида 102 ва 1146 ишонч телефонлари орқали хабар бериш мумкин.
Ҳимоя ордери расмийлаштирилгандан сўнг, аёл бирламчи ёрдам хонасига юборилади, у ерда мутахассислар унинг ҳолатини баҳолайдилар ва зарур ёрдам кўрсатадилар. Агар қўшимча кузатув талаб этилса, у фақат ўз розилиги билан реабилитация марказига юборилиши мумкин.
Оиладаги зўравонлик билан ишлашда кеч мурожаат қилиш муаммоси асосий муаммолардан бири бўлиб қолмоқда. Social Policy Lab тадқиқотлари шуни кўрсатадики, Ўзбекистонда аёлларнинг деярли 70 фоизи вазият кескинлашганидан кейингина ёрдам сўраб мурожаат қилади. Шу билан бирга, молиявий қарамлик ҳам ўз вақтида ёрдам излашга тўсқинлик қилиши мумкин: аёлларнинг тўртдан бир қисми ўз даромадига эга эмас, ҳар учинчиси эса ишлаб топган маблағларини эркин тасарруф эта олмайди.
Шунинг учун ҳам, мутахассисларнинг фикрича, нафақат жабрланувчиларнинг ўзлари мурожаат қилишлари учун имконият яратиш, балки бундай ҳолатларни аниқлаш усулларини кенгайтириш ҳам муҳимдир.
Аввалроқ Ўзбекистонда оиладаги зўравонликдан жабрланганларни қўллаб-қувватлашнинг суд механизмлари кенгайтирилгани хабар қилинганди. Эндиликда реабилитация марказлари ходимлари - ҳуқуқшунослар, психологлар ёки ижтимоий ходимлар судларда хотин-қизлар манфаатларини ҳимоя қилишлари мумкин бўлади, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тизимидаги ташкилотлар эса бундай фуқаролик ишлари бўйича давлат божи тўлашдан озод этилади.
Муҳаббат Зоҳидованинг сўзларига кўра, марказлар ишлайдиган ҳолатларнинг қарийб 90 фоизи эр томонидан зўравонлик билан боғлиқ. Шунингдек, бошқа қариндошлар — ота, қайнота ёки қайнона келинга нисбатан тажовузкор бўлиб қолиш ҳолатлари ҳам учрайди.
Бунда мурожаатлар сони чекланмаган ҳолда марказларга ёрдам сўраб мурожаат қилиш мумкин. Агар Тошкентда жой етишмаса, аёллар вилоят реабилитация марказларига юборилади.
Изоҳлар мавжуд емас