Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. АҚШ президенти Доналд Трамп, агар Ўмон Ҳормуз бўғози орқали кема қатновига тўсқинлик қилса, унга қарши куч ишлатиш билан таҳдид қилди ва Эрондан таслим бўлишни талаб қилди. Бу Вашингтон томонидан Теҳрон билан келишувга олиб келмаган музокаралар учун белгиланган икки ойлик муддат тугаган бир пайтда содир бўлди.
17 август куни Fox News телеканалига берган интервьюсида Трамп Эрон "таслим бўлишнинг оқ байроғини кўтариши" кераклигини айтди. Шу билан бирга, Америка президенти можарони тугатишга шошилмаётганини ва келишувга эришиш учун янги муддат белгиламаётганини таъкидлади.
Бундан ташқари, Трамп, агар Маскат Ормуз бўғози бўйича келишувларга "тўғаноқ бўлса," Ўмонга ҳарбий зарба бериш билан таҳдид қилди. Бу мамлакатга нисбатан биринчи бундай таҳдид эмас - Ўмон АҚШнинг узоқ йиллик ҳамкори бўлиб қолмоқда ва анъанавий равишда Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги алоқаларда воситачи ролини ўйнайди.
Эрон ва Ўмон бир неча ҳафтадан бери тижорат кемаларининг хавфсиз ўтиши механизмини муҳокама қилмоқда. Эрон томони мамлакатлар кема қатнови учун янги йўналишни келишиб олганини ва ҳар икки давлат манфаатларини ҳисобга олиши ва тижорат ташувлари хавфсизлигини таъминлаши керак бўлган қўшма декларация тайёрлаётганини маълум қилди.
Шу билан бирга, Теҳрон АҚШ ва Исроил бу келишувларни бузишга ҳаракат қилаётганини даъво қилмоқда. Эрон Ташқи ишлар вазирлиги, шунингдек, музокаралар меморандумининг 60 кунлик муддати тугагани амалий аҳамиятга эга эмаслигини айтди, чунки Теҳроннинг сўзларига кўра, Вашингтон имзолаганидан кўп ўтмай унинг шартларини бузган.
АҚШ ва Эрон ўртасидаги меморандум санкциялар ва Эрон ядровий дастури масалаларини ўз ичига олган кенгроқ келишув бўйича музокаралар учун 60 кунни назарда тутган. Бу давр 17 августда якунланди, бироқ якуний келишувга эришилмади.
Ҳурмуз бўғози жаҳон энергия савдоси учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Дунё бўйлаб денгиз орқали нефть етказиб беришнинг бешдан бир қисми одатда у орқали ўтади, шунинг учун кема қатнови чекловлари халқаро энергия бозори учун хавф туғдиради.
Шу аснода томонлар кескин баёнотлар билан алмашишда давом этмоқда, бироқ музокаралар амалда боши берк кўчага кириб қолган. Hudson Institute эксперти Браян Кларк “Al Jazeera”га Вашингтон ва Теҳрон ҳозирда тўлақонли мулоқот олиб боришдан кўра кўпроқ максималистик талабларни илгари сураётганини айтди.
Эслатиб ўтамизки, душанба куни Эрон мудофаа стратегиясидан ҳужумкор стратегияга ўтиш билан таҳдид қилган эди. Reuters маълумотларига кўра, агар Вашингтон яқин ҳафталарда тинчлик келишуви шартларини бажармаса, Теҳрон Ҳурмуз бўғози ва бошқа ҳудудларда ҳарбий куч ишлатиши мумкин.
Изоҳлар мавжуд емас