Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Афғонистоннинг ҳар учинчи фуқароси озиқ-овқат тақчиллигига дуч келмоқда, бироқ БМТ Жаҳон озиқ-овқат дастури (WFP) ёрдамини тўққизта муҳтожликдан фақат биттаси қабул қилмоқда. Ташкилот молиялаштириш етишмаслиги сабабли мамлакатдаги гуманитар вазият тез суръатлар билан ёмонлашиб бораётганидан огоҳлантирди.
WFP маълумотларига кўра, ҳозирда Афғонистонда 14 миллион киши озиқ-овқат танқислигидан азият чекмоқда. Шу билан бирга, 12 провинцияда болалар ўртасида ўткир тўйиб овқатланмаслик даражаси рекорд даражага етган. Энг заиф гуруҳ икки ёшгача бўлган болалар бўлиб қолмоқда - улар энг оғир ҳолатларнинг тахминан 80 фоизини ташкил этади.
Ташкилотнинг тушунтиришича, инқирозни қуролли можаролар, ишсизликнинг юқори даражаси, озиқ-овқат нархларининг ошиши, гуманитар молиялаштиришнинг қисқариши ва савдодаги узилишлар кучайтирмоқда. 2023 йил сентябрь ойидан бери асосан Покистон ва Эрондан чиқариб юборилган қарийб олти миллион афғоннинг қайтиши иқтисодиётга қўшимча босим ўтказди.
Афғонистондаги WFP директори Жон Эйлиффнинг сўзларига кўра, Покистон билан можаро ва Яқин Шарқдаги инқироз савдо йўналишларини бузган, бу эса асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархининг 20-30 фоизга ошишига олиб келган. Натижада, кўплаб оилалар ҳатто асосий озиқ-овқат маҳсулотларини ҳам сотиб ололмайди.
Маблағ етишмаслиги сабабли WFP тўйиб овқатланмасликни даволаш ва олдини олиш дастурларини қисқартиришга мажбур бўлмоқда. Хусусан, 2025 йил май ойидан бошлаб ташкилот болаларда озиш ва ўсишдан орқада қолишнинг олдини олиш учун мўлжалланган махсус озиқ-овқат маҳсулотларини тарқатишни бутунлай тўхтатди.
Жаҳон озиқ-овқат дастури 2026 йилда Афғонистондаги гуманитар операциялар ва озиқ-овқат дастурларининг қийматини 900 миллион долларга баҳоламоқда. Қишгача ёрдамни сақлаб қолиш учун ташкилот қўшимча 500 миллион доллар жалб қилиши керак.
БМТнинг Гуманитар масалаларни мувофиқлаштириш бошқармаси (ОCHА) Афғонистон аҳолиси нафақат очликдан, балки қашшоқлик, иқлим ўзгаришлари ва ўсиб бораётган қарзлардан ҳам азият чекаётганини таъкидлади.
Аввалроқ UNICEF Афғонистонда беш ёшгача бўлган 3,7 миллион бола тўйиб овқатланмаслик хавфи остида экани ҳақида хабар берган эди. Ташкилот мамлакатнинг аксарият вилоятларида вазият ёмонлашаётгани ҳақида огоҳлантирди ва халқаро ҳамжамиятни болалар ва ҳомиладор аёлларни қўллаб-қувватлаш дастурларини молиялаштиришни оширишга чақирди.
Изоҳлар мавжуд емас