Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Олимлар ўпка саратони ривожланиш хавфини, айниқса, ҳеч қачон чекмаган одамларда кескин оширадиган камёб ирсий мутацияни аниқлади. Тадқиқотга кўра, ушбу мутация ташувчиси бўлган ва ҳеч қачон чекмаган одамларда касаллик хавфи мутацияга эга бўлмаганларга нисбатан 60 баравардан зиёд юқори бўлган.
Тадқиқотчилар 3,3 миллиондан ортиқ кишининг генетик маълумотларини таҳлил қилган. Улар ҳужайраларнинг ўсиши ва бўлиниши билан боғлиқ гендаги камёб ўзгаришни ўрганиб, унинг ўпка саратони билан кучли боғлиқлигини аниқлаган.
Умуман олганда, мутация мавжудлиги ўпка саратони хавфининг тахминан 25 баравар ошиши билан боғлиқ бўлган. Чекадиганлар орасида хавф тахминан 10 баравар юқори бўлган бўлса, ҳеч қачон чекмаганлар орасида фарқ анча катта экани қайд этилган.
Тадқиқот муаллифларига кўра, ушбу натижалар келажакда ўпка саратони хавфи юқори бўлган одамларни касалликни эрта босқичда аниқлашга ёрдам бериши мумкин. Ҳозирда текширув заруратини белгилашда шифокорлар асосан беморнинг чекиш тарихини ҳисобга олади.
Кейинчалик ирсий омиллар ҳам бундай баҳолашда муҳим мезонлардан бирига айланиши мумкин.
Шу билан бирга, олимлар мазкур мутация билан бошқа 17 та кенг тарқалган саратон тури ўртасида боғлиқлик аниқламаган. Бу ўзгаришнинг таъсири асосан ўпка саратони билан боғлиқ бўлиши мумкинлигини кўрсатади.
Мазкур гендаги камёб ўзгариш илк бор 2005 йилда бир неча аъзоси ўпка саратонига чалинган европалик оилада аниқланган. Кейинчалик мутация касаллик оила аъзолари орасида ғайриоддий даражада кўп учраган бошқа оилаларда ҳам топилган.
Тадқиқотчилар ҳисоб-китобига кўра, ҳеч қачон чекмаганлар ўпка саратонига чалинган барча беморларнинг 20 фоизигача қисмини ташкил этади. Янги тадқиқот бундай беморларда касаллик ривожланиши билан боғлиқ бўлиши мумкин бўлган ирсий омиллардан бирини аниқроқ баҳолаш имконини берган.
Изоҳлар мавжуд емас