Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистон хорижий инфратузилмага қарамликни камайтириш ва сунъий интеллект соҳасини мамлакат ичида ривожлантириш учун зарур бўлган ҳисоблаш қувватларини фаол равишда барпо этмоқда. Ҳозирда бу соҳадаги янги дата-марказларни барпо этишга йўналтирилган инвестиция мажбуриятлари миқдори 6 миллиард доллардан ошди.
Ушбу стратегик кенгайиш Марказий Осиёнинг технология секторига халқаро капитални жалб қилмоқда ва Тошкентда ўтказилаётган ICT Week Uzbekistan 2026 ҳафталиги ҳамда ушбу тадбир доирасидаги Future Intelligence Forum 2026 форумининг асосий муҳокама мавзуларидан бирига айланган.
Сунъий интеллект тизимларини ишлаб чиқиш ва улардан фойдаланиш йирик ҳажмдаги ҳисоблаш қувватларини, яъни махсус GPU процессорлари кластерларини талаб этади.
Рақамли технологиялар вазири Шерзод Шерматовнинг маълум қилишича, жорий йилнинг ёзида ишга туширилган ва Nvidia технологияларига асосланган давлат ҳисоблаш кластери дастлабки ойдаёқ 90 фоизлик юкламага эришган.
Мазкур кўрсаткич мамлакатда ҳисоблаш қувватларига бўлган юқори талабни кўрсатади ва ҳозирда лойиҳанинг навбатдаги босқичи учун харид жараёнлари олиб борилмоқда.
Шу билан бирга, хусусий сектордаги дата-марказ лойиҳалари ҳажм жиҳатидан янада йирик ҳисобланади. Саудия Арабистонининг DataVolt компанияси Тошкентда сунъий интеллект ва юқори ҳисоблаш ресурсларини талаб қилувчи хизматларни қўллаб-қувватлашга мўлжалланган 12 мегаваттли дата-марказни барпо этмоқда.
Лойиҳанинг биринчи босқичи 2026 йил охиригача фойдаланишга топширилиши кутилмоқда.
Мазкур лойиҳа Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ), Германиянинг DEG, Франциянинг Proparco ташкилоти ва ОПЕКнинг Халқаро тараққиёт жамғармасидан иборат халқаро гуруҳ томонидан 150 миллион долларгача (131,4 миллион евро) молиялаштирилган.
Ушбу лойиҳа келажакда 300 мегаватт қувватга етказилиши ва кейинги босқичлари бошқа ҳудудларга ҳам кенгайтирилиши режалаштирилган.
Бундан ташқари, Хитойнинг Shanghai LinkWise Data Intelligence компанияси томонидан Қорақалпоғистон Республикасида ҳам йирик дата-марказ лойиҳаси амалга оширилмоқда.
Аввал баҳоланган инфратузилма ривожи эндиликда амалий лойиҳаларга кўчмоқда. Миллий стратегия доирасида мамлакатда 100 дан ортиқ сунъий интеллект лойиҳалари ишлаб чиқилмоқда.
Рақамли технологиялар вазирлигининг Сунъий интеллект департаменти директори Сарварбек Абдуллаевнинг сўзларига кўра, давлат хизматлари соҳасида фуқароларга интерактив мулоқот шаклида солиқ ва бошқа маълумотларни олиш имконини берувчи платформа ҳамда давлат хизматчилари учун ҳужжатларни таҳлил қилиш ва хулоса тайёрлаш тизимлари яратилган.
Саноат соҳасида эса вазирлик "Навоий" ва "Олмалиқ" кон-металлургия комбинатлари билан ҳамкорликда кончилик ҳудудларини сканерлаш ва таҳлил қилишга мўлжалланган дрон ва робототехника тизимларини амалиётга жорий этмоқда.
Йил охиригача олий таълим муассасаларида 20 дан ортиқ сунъий интеллект лабораторияларини ташкил этиш ва глобал СИ тизимларида ўзбек тилининг сифатли тушунилишини таъминлаш мақсадида миллий ўзбек тили корпусини яратиш лойиҳаси амалга оширилмоқда.
Шу билан бирга, экспертлар дата-марказларнинг барпо этилиши маҳаллий компаниялар учун ҳисоблаш қувватларининг автоматик равишда ҳамёнбоп бўлишини англатмаслигини таъкидламоқда.
MIT Kuo Sharper Center тадқиқотлар директори Шамиль Ибрагимовнинг қайд этишича, инфратузилма ва инсон капиталини ривожлантиришда салмоқли илгарилаш кузатилаётган бўлса-да, маҳаллий стартаплар учун ҳисоблаш қувватлари ҳали ҳам қимматлик қилмоқда ва уларнинг аксарияти халқаро булутли (cloud) хизмат провайдерларига таянмоқда.
Аввалроқ Қорақалпоғистонда сунъий интеллект ва дата-марказ лойиҳаларига 8 миллиард инвестиция жалб этилиши ҳақида хабар берилганди.
Изоҳлар мавжуд емас