Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 16 июлдаги 388-сонли қарори билан "Бонд омборлар фаолиятини ташкил этиш ва амалга ошириш тартиби тўғрисида"ги Низом ҳамда махсус электрон савдо платформалари орқали жисмоний шахсларга товарларни чакана сотишнинг вақтинчалик тартиби тасдиқланди. Ушбу ҳужжат трансчегаравий электрон тижоратни ривожлантириш, логистика жараёнларини соддалаштириш ҳамда хорижий товарларни божхона назорати остида сақлаб, маҳаллий харидорларга етказиб беришнинг ҳуқуқий асосларини яратишга қаратилган.
Бонд омборлар — бу эркин омбор ҳудудида жойлашган бўлиб, унда хорижий маҳсулотлар сотилгунга қадар божхона назорати остида сақланадиган ихтисослаштирилган мажмуадир. Махсус электрон платформа орқали буюртма расмийлаштирилгач, маҳсулот зарур божхона расмийлаштирувидан ўтказилади ва харидорга топширилади. Низомга кўра, бундай омборларда хорижий товарларни сақлаш, саралаш, бутлаш, қадоқлаш, қайта қадоқлаш, маркалаш (акцизли маҳсулотлардан ташқари) ва оддий йиғиш амалиётларини бажаришга рухсат этилади, бироқ маҳсулотларни ишлаб чиқариш мақсадида қайта ишлаш тақиқланади.
Янги талабларга мувофиқ, бонд омбори оператори сифатида фақат эркин омбор фаолияти учун амалдаги лицензияга эга, тегишли реестрга киритилган ва махсус электрон савдо платформаси билан ҳамкорлик шартномаси тузган юридик шахслар фаолият юритиши мумкин. Шунингдек, операторлар камида 15 минг квадрат метр майдонга эга ягона омбор мажмуасига ҳамда божхона органлари тизимига интеграция қилинган автоматлаштирилган ҳисобга олиш дастурига эга бўлиши шарт. Реестрга кириш учун аризалар Божхона қўмитаси томонидан 10 иш куни ичида кўриб чиқилади.
Товарларни олиб кириш ва сотиш жараёни қатъий назорат қилинади. Хорижий маҳсулотлар омборга келтирилгандан сўнг 15 календарь куни ичида божхона декларацияси топширилиши керак. Савдолар фақат махсус электрон платформалар орқали амалга оширилади ва буюртма ҳақидаги маълумотлар божхона органларига автоматик тарзда узатилади. Белгиланган божхона тўловлари тўлангач, маҳсулот харидорга юборилади. Агар товар Ўзбекистондан ташқаридаги харидорга сотилса, у экспорт режимида расмийлаштирилиб, омбор ҳудудидан олиб чиқилади.
Операторлар маҳсулотлар ҳаракатини туну кун ҳисобга олиш, божхона органларига реал вақт режимида маълумот узатиш ва бегона шахсларнинг назорат ҳудудига киришини чеклашга мажбурдир. Агар омбордаги товар икки йил давомида сотилмай қолса, оператор бир ой муддат ичида уни реэкспорт қилиши ёки қонунчиликда белгиланган тўловларни тўлаган ҳолда бошқа божхона режимига ўтказиши лозим. Ҳукуматнинг мазкур қарори импорт товарларини етказиб беришни тезлаштириш, божхона маъмуриятчилиги шаффофлигини таъминлаш ва мамлакатда электрон тижорат муҳитини янада яхшилашга хизмат қилиши кутилмоқда.
Маълумот учун, 2026 йил 1 июльдан бошлаб бонд омборларидан товарларни махсус электрон савдо платформалари орқали харид қилиш тартиби ўзгарганди. Янги қоидаларга кўра, айрим товарлар учун ягона божхона тўлови ва қўшимча солиқлар жорий этилади.
Изоҳлар мавжуд емас