Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. Жиноят ишлари бўйича Миробод туман судида судья Бердиев раислигида блогер ва тадбиркор, Real Sanjik тахаллуси билан танилган Санжар Каримов иши бўйича эшитувлар давом этмоқда. 2026 йил 13 апрель куни бўлиб ўтган иккинчи мажлис Олимбоевлар оиласининг мол-мулкини йўқотишига олиб келган воқеалар занжирини батафсил тиклаш имконини берди ва томонларнинг позицияларидаги кескин зиддиятларни юзага чиқарди.
Воқеа тарихи
Ушбу жараён жабрланувчининг қизининг собиқ қайлиғи Шаҳзод Рисматов ишининг давоми ҳисобланади. 2025 йил ноябрь ойида Рисматов фирибгарлик учун 9 йилга озодликдан маҳрум этилган эди. Ўшанда судда илк бор қарама-қаршиликлар пайдо бўлган: Каримов гувоҳ сифатида қатнашиб, Олимбоевлар оиласининг уйини ўз хоҳиши билан 240 минг долларга сотиб олганини ва пулларни шахсан эгаларига топширганини иддао қилган. Бироқ оила бошлиғи Муҳаммад Олимбоев бирор тийин ҳам олмаганини, барча маблағ тўғридан-тўғри Рисматовга кетганини маълум қилган. ЖПКнинг 417-моддаси асосида судья материалларни прокуратурага юборган, бу эса Каримовнинг 2025 йил 28 ноябрда фирибгарлик, ўлдириш билан қўрқитиш ва гиёҳванд моддаларнинг ноқонуний айланмаси айбловлари билан ҳибсга олинишига сабаб бўлган.
Ўтган ҳафта, 10 апрель куни эшитувлар бошланди. Ўшанда мажлиснинг асосий қисми низонинг иқтисодий томонини батафсил таҳлил қилишга бағишланган эди. Жабрланувчи Феруза Раҳматуллаева — аввалроқ 9 йилга кесилган Шаҳзод Рисматовнинг онаси — ҳозирги жараён судланувчи томонидан кўп йиллар давомида ўтказилган босим натижаси эканини айтган.
Алдов тарихи
Мажлиснинг марказий воқеаси ТДИУ ўқитувчиси ва уч фарзанднинг онаси Шаҳло Олимбоеванинг сўроқ қилиниши бўлди. Унинг сўзларига кўра, 2024 йил август ойида, тўйга бир ойдан кам вақт қолганда, Рисматов оилани молиявий муаммоларини ҳал қилиш учун уйни икки ҳафтага гаровга қўйишга кўндирган ва эвазига дабдабали тўй ваъда қилган. 7 август куни нотариус ҳузурида гаров эмас, балки олди-сотди шартномаси расмийлаштирилаётгани маълум бўлган. Олимбоева шубҳа билдирган, аммо унинг айтишича, куёв ва ёнида турган Каримов уни тинчлантириб, уйни 14 кундан кейин қайтариб беришга ваъда беришган. Уй 150 минг долларга расмийлаштирилган, яна 70 минг долларни Рисматов иккита BMW автомобили гарови эвазига олган. Бу маблағларнинг барчаси (жами 220 минг доллар нақд пул) Рисматовга унинг уйида топширилган, оила пулларни кўрмаган.
Икки ҳафтадан сўнг Рисматовнинг Дубайга қочиб кетгани маълум бўлган. Жабрланувчининг айтишича, бу унинг қизи учун шунчалик оғир зарба бўлганки, қиз ўз жонига қасд қилишга уринган, шундан сўнг уйга бир неча ҳафта давомида психологлар ва ижтимоий ҳимоя вакиллари келиб турган. Каримов Тошкентга қайтганида, жабрланувчининг хотирлашича, унинг муносабати кескин ўзгарган. Уйни қайтариш ўрнига, уларни "совуқ нигоҳ" билан кутиб олган ва зудлик билан уйни бўшатишни талаб қилган.
Бундан ташқари, у оилага Дубайдаги "Atlantis" меҳмонхонасидан видео кўрсатган ва жабрланувчиларга қарзларини қочоқдан ундириш учун ўзлари чет элга боришни таклиф қилган. Кейинчалик Каримов уйни ўз жияни номига расмийлаштирган, натижада оила ўз уйида рўйхатдан (прописка) маҳрум бўлган.
Ҳимоя томонининг муқобил версияси
Сўроқ давомида Каримовнинг адвокатлари судланувчи фирибгар эмас, балки Шаҳзод Рисматов томонидан алданган ҳалол кредитор экани ҳақидаги версияни илгари суришди. Ҳимоя томони Олимбоеванинг оиласи олди-сотди шартномасини нотариус иштирокида, барча ҳуқуқ ва оқибатлар тушунтирилган ҳолда, ўз хоҳиши билан имзолаганини таъкидлади. Ҳимоя версиясига кўра, Каримов пулларни Рисматовга берган, Каримов эса бир тийин ҳам қайтариб олмасдан панжара ортида қолган.
Ушбу ҳимоя линияси доирасида адвокатлардан бири жабрланувчига тўғридан-тўғри савол берди: Каримов энди "икки марта тўлаши" керакми — ҳам берган пулларидан айрилиб, ҳам уйни қайтариши керакми? Жабрланувчининг фикрича, бу муаммо фақат судланувчи ва унинг собиқ шеригига (Рисматовга) тегишли:
"Бу уларнинг муаммоси. Буни иккаласи қилишган. Санжар пулини ўшандан сўраб олсин. Лекин бизнинг уйимизни қайтарсин".
Каримов ва Рисматовни шерик деб ҳисоблайсизми, деган саволга у иккиланмай: "Ҳисоблайман. Уй билан боғлиқ алдовда — шериклар", деб жавоб берди.
Молиявий зиддиятлар ва тилхатлар
Ҳимоя томони рақамлардаги номувофиқликларга ҳам эътибор қаратди. Тилхатда 240 минг доллар кўрсатилган, ваҳоланки, жабрланувчининг таъкидлашича, амалда 220 минг доллар берилган, 20 минг доллар фарқ эса фоизлар бўлган. Адвокатлар қарама-қаршиликка ишора қилишди: даъвода 240 минг доллар зарар кўрсатилган, лекин Олимбоеванинг ўзи уйни 150 минг долларга баҳолайди. Бунга жавобан жабрланувчи терговчи унга тилхатдаги максимал суммани кўрсатишни тавсия қилганини тушунтирди. Сўроқ давомида ҳимоя томони оиланинг Рисматов билан пул ва кўчмас мулкни ўзлаштириш мақсадида яширин тил бириктирган бўлиши мумкинлиги ҳақида ноқулай савол берди, бироқ Олимбоева буни қатъиян рад этди.
Залдаги муҳит шунчалик таранг эдики, адвокатлар ва жабрланувчи бир неча бор тўғридан-тўғри айтишиб кетишди, бу эса судьяни томонларни тартибга чақиришга ва "қисқа ва мазмунли" жавоб беришни талаб қилишга мажбур қилди. Ҳимоя томонининг ҳукм чиқишидан олдин зарарни қоплаш учун суднинг депозит ҳисобига 240 минг доллар ўтказиш таклифи муҳим лаҳза бўлди. Бироқ жабрланувчи пулдан воз кечиб, унинг ягона мақсади компенсация олиш эмас, балки ўз уйида яшаш эканини айтди. Бунга жавобан судья уйни амалда қайтариб олиш учун у олди-сотди шартномасини бекор қилиш тўғрисида фуқаролик судига даъво билан мурожаат қилиши кераклигини тушунтирди.
Каримовнинг сукути
Мажлис якунида судья Санжар Каримовнинг ўзига сўз берди. Бироқ судланувчи кўрсатма беришни кейинга қолдиришни сўради. У ўз нутқи жуда узоқ давом этишини ва кўрсатмаларни бўлиб-бўлиб эмас, балки барча эҳтимолий саволларга бирданига жавоб бериб, "тўлиқ ойдинлик киритмоқчи" эканини айтди. Суд бу илтимосномани қаноатлантирди.
Адвокатлар матбуотга қарши
Мажлиснинг алоҳида эпизоди ҳимоя томонининг оммавий ахборот воситалари вакиллари билан тўғридан-тўғри тўқнашуви бўлди. Санжар Каримовнинг адвокатлари "Оммавий ахборот воситалари тўғрисида"ги қонун, Олий суд Пленуми қарорлари ва журналистларнинг профессионал фаолиятини ҳимоя қилиш нормаларига таянган ҳолда журналистларга нисбатан ҳуқуқий ҳужум уюштиришди.
Ҳимоянинг асосий эътирози шунда бўлдики, биринчи эшитувдан сўнг тармоқларда жабрланувчи томоннинг кўрсатмалари аудио ва видеоёзувлари, шунингдек, жараён иштирокчиларининг суратлари уларнинг расмий розилигисиз эълон қилинган. Адвокатлар айрим нашрлар ишнинг натижасини олдиндан башорат қилиб, эҳтимолий қамоқ муддатлари (15 йилгача) ҳақида ёзишаётганини, бу эса айбсизлик презумпцияси тамойилини бузишини таъкидлашди. Ҳимоячилардан бири бундай нашрларнинг скриншот ва видеоларини қонуний тартибда шикоят қилиш учун далил сифатида тўплаб қўйганини маълум қилди.
Ҳимоя томони телеканаллардан бирига алоҳида эътибор қаратди. Адвокатларнинг фикрича, жараённинг ёритилиши бирёқлама бўлмоқда: эфирга фақат айблов позициясига оид лавҳалар узатилмоқда, ҳимоянинг далиллари ва "жабрланувчи томон далил келтира олмаган" вазиятлар эса кадр ортида қолмоқда.
"ОАВ холис бўлиши керак", — дея хулоса қилди ҳимоячи ва судланувчи ўз мақомига қарамай, ўз ҳуқуқларига эга фуқаро бўлиб қолишини эслатди.
Ҳимоя томонининг жараённи матбуот учун ёпиш ҳақидаги қатъий талабларига қарамай, судья бу илтимосномани яна рад этди ва суднинг очиқлигини тасдиқлади. Бироқ раислик этувчи қатъий регламент ўрнатди: залда тасвирга олиш ва ёзишга рухсат берилади, аммо сўроқларнинг аудиоёзувларини ҳукм чиққунга қадар эълон қилиш энди қатъиян ман этилади.
Судья ҳозирги босқичда фақат бир томон эшитилганини, нима "ёмонлик" ва нима "яхшилик" экани ҳақида хулосани фақат Каримов ва барча гувоҳлар сўроқ қилинганидан кейин чиқариш мумкинлигини тушунтирди. Шу тариқа, суд журналистларни ишнинг барча ҳолатлари ойдинлашгунча вазминлик ва холисликка чақирди.
Навбатдаги мажлис 17 апрель куни соат 9:30 га белгиланди. Унда Каримовнинг ўзи ва гувоҳлар, жумладан, Олимбоеванинг қизи сўроқ қилиниши кутилмоқда.
Изоҳлар мавжуд емас