Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. АҚШнинг Пенсильвания штатида 2026 йил бошидан бери қизамиқ билан касалланганлар сони 1004 нафарга етди. Уларнинг 198 нафари шифохонага ётқизилган, беш киши, жумладан икки нафар чақалоқ вафот этган. Нью-Йорк штатида ҳам касаллик тарқалаётгани сабабли фавқулодда ҳолат эълон қилинди.
Пенсильванияда қизамиқ 67 округдан 39 тасида қайд этилган. Энг кўп ҳолат Ланкастер округида аниқланган — 391 нафар. Сўнгги бир ҳафтада штатда яна 106 киши касалланган.
Шифохонага ётқизилган беморларнинг 99 фоизидан кўпроғи эмланмаган. Касалланганларнинг 32 фоизини 18 ёшгача бўлганлар ташкил этган бўлса, энг катта гуруҳ 25–49 ёшдагилар ҳиссасига тўғри келган. Мутахассислар бу ҳолатни катта ёшдаги эмланмаган аҳоли қатламининг шакллангани билан изоҳламоқда.
Пенсильванияда қайд этилган беш ўлим ҳолатининг барчасида марҳумлар қизамиққа қарши эмланмаган. Вафот этганлар орасида 40 ёшли аёл, 18 ёшли қиз ва Ланкастер округидаги икки нафар чақалоқ бор. Яна бир ўлим ҳақида штат соғлиқни сақлаш вазирлиги ўтган ҳафта хабар берган.
Штатдаги эпидемия АҚШда қизамиқ билан касалланиш бўйича умумий вазият оғирлашган бир пайтга тўғри келмоқда. АҚШ касалликларни назорат қилиш ва профилактика марказлари (CDC) маълумотига кўра, 2 октябргача мамлакатда 3887 та қизамиқ ҳолати қайд этилган. 2025–2026 йиллар давомида касаллик билан боғлиқ саккизта ўлим ҳолати маълум қилинган.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, расмий рақамлар ҳақиқий кўламни тўлиқ акс эттирмаслиги мумкин. Енгил кечаётган ҳолатларнинг бир қисми шифокорга мурожаат қилинмагани сабабли статистикага кирмаслиги эҳтимоли бор.
Пенсильваниядаги эпидемия маҳаллий жамоаларда ҳам кенг тарқалган. Мазкур жамоаларда эмланиш даражаси пастлиги қайд этилган. Бир ҳолатда лейкемия билан даволанаётган 20 ёшли аёл қизамиққа қарши эмланишни сўраган, аммо химиотерапия қабул қилаётгани сабабли тирик заифлаштирилган вирус асосидаги вакцина унга тавсия этилмаган. Кейин у қизамиқ юқтириб, икки томонлама пневмониядан вафот этган.
Штатдаги ўлимлар сони бўйича федерал ва маҳаллий соғлиқни сақлаш идоралари ўртасида ҳам келишмовчилик юзага келган. Пенсильвания расмийлари қизамиқ билан лаборатория ёки эпидемиологик жиҳатдан боғлиқ ўлимларни ҳисобга олган бўлса, CDC айрим ҳолатларни қўшимча маълумот талаб этилгани сабабли ўз статистикасига кечроқ киритган.
Эпидемия қўшни Нью-Йорк штатига ҳам тарқалган. Губернатор Кэти Хокул штатнинг айрим ҳудудларида қизамиқ тарқалаётгани ва 2026 йилда 100 дан ортиқ ҳолат аниқлангани сабабли фавқулодда ҳолат эълон қилган. Қарор парамедиклар, акушерлар ва бошқа тиббиёт ходимларига эмлаш ишларида кенгроқ иштирок этиш имконини беради.
Огайо штатида ҳам 2026 йилда 200 дан ортиқ қизамиқ ҳолати қайд этилган. Энг кўп зарар кўрган ҳудудлар орасида эмланиш даражаси паст бўлган маҳаллий жамоалар яшайдиган округлар бор.
АҚШ 2000 йилда қизамиқни мамлакат ҳудудида йўқ қилинган касаллик сифатида эълон қилган эди. Бироқ кейинги йилларда эмланиш даражаси пасайган. Болалар боғчасига қатнайдиган болалар орасида эмланиш кўрсаткичи 2019–2020 ўқув йилидаги 95,2 фоиздан 2024–2025 йилда 92,5 фоизга тушган.
Қизамиқ ниҳоятда юқумли касаллик бўлиб, ҳаво орқали тарқалади. Вирус бемор нафас олганда, йўталганда ёки аксирганда ҳавога чиқади ва хонанинг ҳавосида икки соатгача сақланиши мумкин. Эмланмаган ва вирус билан алоқада бўлган ҳар 10 кишидан тўққиз нафаригача касаллик юқиши эҳтимоли бор.
Қизамиқ билан боғлиқ эпидемиялар АҚШдан ташқари бошқа мамлакатларда ҳам кузатилмоқда. Жумладан, Исроилда 2025 йил апрелидан 2026 йил мартигача 3574 та ҳолат ва 17 та ўлим қайд этилган. Қуддуснинг ўзида 1289 киши касалланган, 11 нафар бола вафот этган. Улардан тўққиз нафари уч ёшга тўлмаган ва қизамиққа қарши бирор марта ҳам эмланмаган.
Олдинроқ Ўзбекистонда Соғлиқни сақлаш вазирлиги биносида қизамиқ ва қизамиқдан кейин ривожланиши мумкин бўлган оғир неврологик касаллик — Ўткир ости склерозланувчи панэнцефалити (қисқача ЎОСПЭ) билан касалланган болаларнинг ота-оналари билан учрашув ўтказилганди. Ота-оналарнинг айтишича, мамлакат бўйича 350 нафарга яқин бола ушбу касаллик билан яшамоқда.
Изоҳлар мавжуд емас