Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. АҚШ маъмурияти мамлакатда 250 миллиард долларлик фирибгарликни аниқлаганини маълум қилди. Бироқ журналистик текширувда бу рақамга аввалги йилларда бошланган жиноят ишлари, ҳали исботланмаган эҳтимолий қонунбузилишлар ва вақтинча тўхтатилган давлат тўловлари ҳам киритилган бўлиши мумкинлиги аниқланган.
Натижада Оқ уй эълон қилган улкан сумма амалда қанча фирибгарлик фош этилганини эмас, балки турли тоифадаги молиявий кўрсаткичларни бирлаштирган ҳисоб-китобни акс эттириши мумкин.
АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнс сентябрь ойидаги чиқишида президент Дональд Трамп уни фирибгарликка қарши курашга масъул этиб тайинлаганидан бери 250 миллиард долларлик қонунбузилишлар аниқланганини айтган. Бироқ The New York Times нашри 27 сентябрда эълон қилган таҳлилда ушбу рақамнинг шаклланишига оид саволларни кўтарди.
Оқ уйнинг ўзи эълон қилган маълумотларда 245,7 миллиард доллар фирибгарлик ҳолатлари сифатида кўрсатилган. Аммо бу маблағнинг барчаси судда исботлангани ёки давлат бюджетига қайтарилгани ҳақида маълумот йўқ.
Ҳисоботларда пандемия даврида берилган кредитлар бўйича аввалдан мавжуд текширувлар, эски жиноят ишлари ва тўловларни вақтинча тўхтатиш натижалари ҳам келтирилган. Масалан, айрим давлат дастурлари бўйича тўловларни ушлаб туриш фирибгарликнинг олди олингани сифатида кўрсатилган. Ваҳоланки, бундай маблағлар ҳали текширувдан кейин тўлиқ ёки қисман ажратилиши мумкин.
Нашр шунингдек, айрим ҳисоботларда бир-бирига боғлиқ жиноят ишлари ва айбланувчиларга оид рақамлар турли натижалар сифатида келтирилганини қайд этган. Оқ уй вакиллари маблағлар икки марта ҳисобланмаганини билдирган, аммо барча ҳисоб-китобларни мустақил текшириш имконини берувчи тўлиқ маълумотлар очиқланмаган.
Бу АҚШда давлат маблағлари билан боғлиқ фирибгарлик муаммоси мавжуд эмаслигини англатмайди. АҚШ Ҳисоб палатаси баҳоларига кўра, федерал ҳукумат фирибгарлик туфайли йилига 233 миллиарддан 521 миллиард долларгача маблағ йўқотиши мумкин. Бироқ бу ҳам аниқланган жиноятлар суммаси эмас, балки эҳтимолий йиллик йўқотишлар баҳосидир.
Шу тариқа, асосий савол 250 миллиард долларлик рақамнинг ўзида эмас, балки унинг қандай ҳисобланганида. Оқ уй қанча маблағ бўйича фирибгарликни исботлагани, қанчасини ҳақиқатан қайтаргани ва қанчасини фақат вақтинча тўловдан тўхтатгани ҳақида тўлиқ маълумот бермагунча, бу суммани фош этилган фирибгарликнинг аниқ миқдори деб қабул қилиш қийин.
Изоҳлар мавжуд емас