Ўзбекистон, Тошкент - Batafsil.uz. 10–12 декабрь кунлари Ўзбекистоннинг 15 та шаҳар ва туманларида электрон рецептлар тизими жорий этилди. Соғлиқни сақлаш вазирлигида дастлабки босқичда янгилик беморлар учун айрим ноқулайликлар туғдириши мумкинлигини тан олмоқда, бироқ яқин орада тизим одатий ҳолга айланишини таъкидламоқда.
Онлайн матбуот анжуманида Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳамда Фармацевтика агентлиги вакиллари электрон рецепт беморлар соғлиғини ҳимоя қилиш воситаси эканини, шу билан бирга дори воситаларини тайинлаш ва беришда коррупцияга қарши курашишга хизмат қилишини тушунтириб ўтди.
Вазирлик вакилларининг сўзларига кўра, эндиликда шифокор дори воситасини савдо номи бўйича эмас, балки халқаро патентланмаган номи (ХПН) бўйича ёзиб беради. Бу муайян брендларни лоббилашни истисно қилади ва беморга дорихонада ўхшаш аналоглар орасидан танлаш имконини беради.
Электрон рецепт, шунингдек, қайси шифокор қачон ва қайси дори воситаларини тайинлаганини қайд этади, шунингдек ортиқча даволашнинг олдини олиш мақсадида бир рецептдаги дори воситалари сонини чеклайди. Бир электрон рецептда бештадан ортиқ ном бўлиши мумкин эмас.
Тизим, шунингдек, бир хил дори воситасини бир нечта шифокорлардан ёки турли дорихоналардан олишга уринишларни блоклайди. Агар белгиланган миқдордаги дори аллақачон берилган бўлса, уни қайта олиш имкони бўлмайди.
Идорада таъкидлашларича, рецепт билан бериладиган дори воситаларини рецептсиз сотиш аввал ҳам тақиқланган эди, аммо эндиликда реал назорат механизми пайдо бўлди. Вазирлик ўтиш даври айрим ноқулайликлар келтириб чиқараётганини тан олди, бироқ бир неча ҳафта ичида тизим одатий ҳолга айланишига умид билдирмоқда.
Юнусобод туман марказий поликлиникаси раҳбари Шахноза Абдусатторова журналистлар саволларига жавоб берар экан, қуйидагиларни таъкидлади:
"Биз электрон рецептларни саккиз ойдан бери ёзиб келяпмиз. Ким уларни ёзиб бериши ҳақида савол бўлмаслиги керак. Бирламчи бўғиндаги барча шифокорлар — маҳаллаларда, оилавий поликлиникаларда ва уларнинг филиалларида — бир йилдан ортиқ вақтдан бери DMED электрон тизимида ишлаб келмоқда. Ҳаммаси ўқитилган ва электрон рецептларни қандай ёзишни билади. Тошкентда тизим билан ишлай олмайдиган шифокор йўқ".
Вазирлик маълумотларига кўра, фавқулодда ҳолатларда аввалги алгоритмлар сақланиб қолади: тез ёрдам хизмати сутка давомида ишлайди, шошилинч ёрдам қабул бўлимлари ҳаётий муҳим дори воситалари захираси билан таъминланган, биринчи ёрдам учун мўлжалланган рецептсиз дори воситалари эса аввалгидек дорихоналарда мавжуд.
Электрон рецепт ҳозирча пилот ҳудудларда амал қилмоқда, бироқ 2026 йил охирига қадар тизим босқичма-босқич бутун мамлакат бўйлаб жорий этилади. Соғлиқни сақлаш вазирлигида таъкидланишича, бундай йўлдан кўплаб давлатлар ўтган ва рақамли ечимларни жорий этишда "турбулентлик" даври муқаррар ҳисобланади.
Аввалроқ, дори воситаларини беришнинг янги қоидалари юзасидан фуқаролар томонидан кўплаб шикоятлар, саволлар ва тушунмовчиликлар келиб тушаётгани фонида, Соғлиқни сақлаш вазирлиги батафсил тушунтиришлар билан чиққани хабар қилинган эди.
Изоҳлар мавжуд емас